خودکشی

می شدند!

 جمعه شب اول بهمن شبکه دوم تلويزيون جمهوری اسلامی، بخش هايی از دادگاه "آرش کمالی" بازجوی معروف ساواک (شاهنشاهی) را که در ابتدای پيروزی انقلاب دستگير شده بود پخش کرد. اين بازجو نوع برخورد خود و همکارانش را با فعالين سياسی که دستگير می شدند شرح می داد. پس از يادآوردی نام چند چريک و فعال سياسی، در پاسخ به يکی از پرسش های دادگاه گفت :" برخی از آنها هنگام بازجويی و در زير شکنجه کشته می شدند . در چنين مواقعی پرونده سازی می کرديم که خودکشی کرده اند."

حال تو خود بخوان این حدیث مجمل....

از محاسبه چه باک است؟

دکتر ابراهيم يزدی دبيرکل نهضت آزادی ايران، با خسرو شميرانی مصاحبه ای پيرامون انتخابات و نظر نهضت آزادی پيرامون ضرورت نظارت بين المللی براين انتخابات کرده که در "شهرگان" منتشر شده است. دکتر يزدی در اين مصاحبه می گويد:

با روی كار آمدن دولت آقای احمدی نژاد و تغييراتی كه در مديران دستگاه‌های دولتی، بخصوص در وزارتخانه‌های ارشاد، كشور و اطلاعات صورت گرفت و سياست‌های اعمال فشار و سركوب بر گروه‌های دگرانديش، پيش بينی سياست‌های دولت در انتخابات چندان مشكل نبود. انتصابات وزارت كشور هم سمت و سوی اين سياست‌ها را نشان می‌داد. با اين وجود برخی از اصلاح طلبان اميد داشتند كه با مذاكره از يك طرف و فاصله گرفتن از گروه‌هايی نظير نهضت آزادی، كه خط قرمز محسوب می شدند، بتوانند مجدداً وارد حكومت شوند. اما روشن بود و از همان موقع ما به كرات يادآور شده بوديم كه اين يك خوش بينی است.

در داخل ايران گروه‌های سياسی، نظير نهضت آزادی ايران و يا ملی – مذهبی‌ها نه فقط دغدغه آزادی های قانونی گروه خود را دارند، بلكه آزادی فعاليت كل گروه‌های سياسی را كه به مبارزه سياسی علنی قانونی معتقدند خواستارند. طبيعی است هر گروه و حزب سياسی، در مرحله اول، خواستار آزادی فعاليت حزب و گروه خود باشد، اما همه گروه ها، حاضر نيستند برای آزادی فعاليت خود، به زور و قدرت حاكم تسليم شوند. نهضت آزادی ايران اگر می خواست آزادی فعاليت خود را به هر قيمت و با قربانی كردن يا كوتاه آمدن ارزش‌های اعتقادی خود بدست آورد، فرصت‌ها و امكانات فراوانی در دسترس اش قرار داشت. اما ما تحقق حقوق و آزادی‌های سياسی را برای تمام ملت می خواهيم نه فقط برای حزب خود.

اخيرا نهضت آزادی طی بيانيه‌ای خواستار نظارت بين‌المللی بر انتخابات مجلس هشتم شد. با توجه به توازن قوای نيروهای سياسی در ايران و سازوکارهای حاکم بر تدارک نظارت بين‌المللی، آيا اين ابزار به فرض عملی‌شدن می تواند در افزايش سلامت انتخابات تاثير داشته باشد؟

ايران عضو اتحاديه بين‌المجالس است. اين اتحاديه هم ضرورت نظارت بين‌المللی بر انتخابات را در كشورهای مختلف امضاء كرده‌است و هم ضوابط و مقررات آن را به همراه 21 سازمان و نهاد ديگر تصويب كرده است . با توجه به مناسبات بين‌المللی در دوران ما بعد از جنگ سرد، و تجربه نظارت بر انتخابات در كشورهای مختلف، اين نوع نظارت‌ها هم عملی و هم مفيد هستند.

آقای سحرخيز تصريح کرده‌است که مسولان دستگاه اجرايی و هيئت‌های اجرايی انتخابات، بدون اجازه رهبر آب هم نمی‌خورند.

بی ترديد شورای نگهبان رابطه‌ی ويژه‌ای با مقام رهبری دارد. اما اين ارتباط رافع مسئوليت آنان نمی باشد. در بيانيه تحليلی نهضت آزادی، ما با ذكر ادله و شواهد نشان داده‌ايم كه اعضای شورای نگهبان خواه به دستور مستقيم رهبری و يا مستقل از آن عمل كنند، بی طرفی و عدالت خود را از دست داده‌اند.

اعتراض به رفتارهای قانون گريز شورای نگهبان و برخی ديگر نهادهای دولتی بسيار گسترده شده است. تمام گروه‌ها و نيروهای سياسی، حتی اصلاح طلبان درون حاكميت هم به آن می‌پردازند. يكی از دلايل يا انگيزه‌های تغيير در وزارت كشور، توسط نيروهای راست و تماميت خواه اين بود كه به جای شورای نگهبان در رد گسترده صلاحيت‌ها، هيات‌های اجرايی وزارت كشور همان كارها را انجام دهند. كاری كه در انتخابات حاضرشده است. اين طرز عمل، فشار را از روی شورای نگهبان می كاهد. راه‌های ديگر، از جمله طرح ضرورت نظارت بين‌المللی، در فضای سياسی ايران ممكن است به تغيير در برخی از رفتارها منجر گردد. با توجه به آرايش نيروهای سياسی درون حاكميت، انتظار اين تغيير دور از ذهن نيست .

در حال حاضر نهضت آزادی ايران در باره شركت يا عدم شركت خود در انتخابات اعلام نظر نكرده اما در موقع خود ان را اعلام می كند

«در قانون انتخابات اشکالاتی در متن قانون وجود دارد که بسيار عجيب است و قانون انتخابات مجلس که در آخرين ماه های مجلس پنجم تغيير کرد که تغييراتی عجيب بود از جمله اضافه شدن واژه نظارت استصوابی شورای نگهبان که با استناد به آن، شورای نگهبان هرکاری می تواند انجام دهد و با استناد به اين قانون دستگاه بسيار وسيع و مفصلی به نام هيئت های نظارت ايجاد کرده اند که قبل از انتخابات مجلس هفتم وقتی در نشستی اعضای هيئت های نظارت را جمع کرده بودند و درست مانند يک کنگره گسترده حزبی در يکی از سالن های بزرگ جلسه گذاشته بودند . با گروکشی قانون بودجه، بودجه چند برابر شده شورای نگهبان را گرفتند و با اين بودجه در شهرهای مختلف افرادی برای تحقيقات محلی و.... استخدام شدند . درست مانند برنامه هايی که يک حزب سياسی انجام می دهد با اين تفاوت که اعضای آن حقوق نيز می گيرند و می توانند در زندگی مردم جستجو کنند. بديهی است در کشور ما چنين بودجه هايی معجزه می کند و می تواند موضوع فعاليت قرار گيرد و خودش ايجاد تحرک کند ولی تحرکی سياسی که به قيمت تخريب ديگران است.

با فرض اينکه همه افرادی که شورای نگهبان و وزارت کشور در هيئت های اجرايی و نظارت منصوب کرده اند صالح باشند ولی فرض کنيم اتفاقی افتاد که مثلآ بعد از يک رويداد غيرمترقبه و عجيب گروهی ديگر در اين پست ها قرار گرفتند که همه افرادی نا به کار و شرور باشند و اين گروه موفق شدند لباس ظاهر سازی و نفاق نيز بر تن کنند و تمام اين دستگاه ها را در دست بگيرند. يعنی فرض بگيريم به جای آقای جنتی فردی فاسق و فاجر عهده دار مسئوليت شود که برحسب وظيفه قانونی بايد درجه ايمان افراد را تعيين کند. سئوال اين است که اگر چنين اتفاقی بيافتد و آن افراد بی دين و فاسق آقای جنتی را رد صلاحيت کنند آنوقت آقای جنتی با چه ابزاری می خواهد اعتراض کند؟

رد صلاحيت های انجام گرفته کنونی کاملآ قابل پيش بينی بود.  خوشبختانه و يا متاسفانه امروز ما اصلاح طلبان در موضعی قرارگرفته ايم که مسئول اتفاقاتی که خواهد افتاد نيستيم و واقعآ مسئوليت تمام اتفاقات بعدی با خودشان است.  جناح حاکم بايد مسئوليت تاريخی اين کار را بر عهده گيرد و اين چيزی است که اگر هيچ رسانه ای هم نداشته باشيم می توانيم روی آن بايستيم و واقعآ برای افکار عمومی مشخص کنيم چيزی که از امروز اتفاق می افتد حاصل کار يک جناح است و حاکميت يک دست شده راه را برای ورود هرکس غير خودش سد می کند.عزم و اراده کرده اند که کشور را تنها با بخشی از مردم اداره کنند و با بقيه کاری ندارند. و اين طور هم نيست که مساله آن ها با افرادی باشد که از ديد آن ها مخالفان سياسی هستند، به هرکسی که شک دارند هم نبايد باشد و اين مساله در عزل و نصب های اخير کاملآ مشخص و واضح است.

متاسفانه اداره کشور را شوخی گرفته اند و بسيار برای آن ها ساده است که اگر رئيس جمهور در چند مصاحبه اشتباهی کرد، بگويند در دفعات بعدی ياد می گيرد و تکرار نمی شود. به اين سادگی تجارب کشور را کنار گذاشتن جای تاسف دارد ولی تصميمی است که گرفته شده است.

متاسفانه صدای بحران به گوش افراد عاقل می رسد. اينکه اقتصاد دانان نامه ای می نويسند که اين راه پيش گرفته شده به تورم می رسد بر همين اساس است. ولی آقای احمدی نژاد تا خودش تجربه نکند قبول ندارد و تجربه های جاری دنيا ملاک نيست. در مجلس نيز به همين شکل شاهد برداشت های مکرر از صندوق ذخيره ارزی بوديم که باعث اين حجم نقدينگی است که به بار آمد و بحران مديريت بحرانی است که کاملآ روی خودش را نشان داده است.    به غير از مشکلات اقتصادی، فرهنگی وغيره،  فضای دلمردگی کشور را در بر گرفته که به مراتب از همه آن ها خطرناک تر و بدتر است. نوعی فضای ياس و دلمردگی بين پير و جوان موج می زند و به همه بخش ها تسلی پيدا کرده است.

مجلس هشتم می توانست دريچه خروج نظام از بحران مديريت باشد که متاسفانه تصميم گرفته شد که اين دريچه باز نشود. چيزی که اتفاق خواهد افتاد اين است که ظواهر امر حفظ خواهد شد و بحران مديريت در ابعاد مختلف شديدتر می شود.

بزرگان جناح اصول گرا به خوبی می دانند که مديريت يک سويه گروه آقای احمدی نژاد مديريتی است که کشور را روز به روز بيشتر در بحران فرو می برد و حتی اگر تمام جناح راست هم به کار گرفته شود باز معلوم نبود اين کار به نتيجه برسد.  ما مجموع توان مديريتی کشور را که به کار بگيريم باز در مديريت پائين هستيم. منظور اين نيست که در دوران قبلی نوابغ مديريت را داشته ايم ولی حداقل فضای بازتر و گسترده تری بود که يک کارشناس از اظهارنظر شخصی خودش نگران نبود و می توانست کنار يک وزير بنشيند و پيشنهادات خود را مطرح کند و مثلآ آن وزير قبول کند يا نکند، ولی امروز بايد حرفی زده شود که وزير بپسندد و وزير هم بايد حرفی بزند که رئيس جمهور بپسندد.

برای خروج از اين بحران مديريت حداقل کار اين بود که بگذاريم در مجلس هشتم حتی به صورت کنترل شده نسيمی بوزد و حرف مخالف هم زده شود و مردم حس کنند مجلس زنده است.

نتيجه ای که اتفاق خواهد افتاد يک دوره چهار تا ده ساله بسيار مبهم است و ما می توانيم در گوشه و کنار جامعه مدنی بنشينيم و تا جايی که درها بروی ما بسته نشود مسائل را رصد کنيم. تجربه نشان داده است که وقتی جناح راست برای مساله ای هزينه کرد از آن پايين نمی آيد و حالا که هزينه کرده است روی اين قضيه ايستادگی خواهد کرد، به اين نتيجه رسيده اند که نيازی به اصلاح نظام نيست و نظام را با جماعتی که دوست دارند و فکر می کنند کارآمد هستند اداره کنند. هرچند تجربه دوساله اخير افرادی را حتی در جناح اصول گرا بيدار کرد.

اما جسارت اعلام آن را ندارند!

ديدار در "داووس"، همانگونه که حدس زده می شد، به جدال سياسی و تکذيب و انکار در ايران انجاميد.

خبرگزاری شدیداً دولتی فارس که خيالش بابت فيلتر بودن سايت های خبری و ياهو و يوتوب و هر کانال اطلاع رسانی ديگر تخت تخت است و اسارت مردم در چنبره سانسور دولتی را ابدی فرض کرده،  ديدار و يا شرکت مشاور ارشد احمدی نژاد "هاشمی ثمره" و وزير خارجه "متکی" با زلمای خليل زاد نماينده ويژه کاخ سفيد در سازمان ملل در حاشيه کنفرانس داووس را تکذيب کرد. اين در حالی بود که عکس ها و فيلم مشروح اين ديدار روی شبکه تصويری "يوتوب" قرار داشت وسایت های خبری نيز آن را منتشر کردند.

خبرگزاری فارس نوشت:

«مجتبی ثمره هاشمی مشاور ارشد رئيس جمهور در گفتگو با خبرنگار سياسی خبرگزای فارس، در خصوص سفر هيئت ايرانی به نشست داووس، اظهار داشت: اين اجلاس دستاوردها و نتايج بسيار خوب و با ارزشی داشت و ديدارهای خوبی نيز در حاشيه اين نشست برگزار شد.  وی تأكيد كرد:  هيچ ديداری بين هيئت ايرانی شركت كننده در نشست داووس و مقامات آمريكايی حاضر در اين نشست انجام نشد و خبرهای منتشر شده از ديدار برخی مقامات ايرانی با « زلمای خليل زاد » صحت ندارد.»

دروغگوئی بنام هاشمی ثمره، نيازمند خبرگزاری دروغ پردازی مانند "فارس" هم هست.

اين درحالی است که همزمان با انتشار همين خبر از سوی خبرگزاری فارس، زلمای خليل زاد به فارسی و انگليسی مصاحبه کرده و گفت: «ديدار رسمی نبود، بلکه يک مناظره برای بيان نظرات بود!»

نه هاشمی ثمره و نه منوچهر متکی، حتی در قواره خليل زاد نيز جسارت ندارند و يا مردم را قابل نمی دانند که بگويند ما ديدار دو جانبه با امريکائی ها نکرديم، بلکه در يک کنفرانس دو طرفه برای بيان نظراتمان شرکت کرديم و اين نامش مذاکره نيست!

همين!

اما چرا نمی توانند در جمهوری اسلامی تا اين حد صداقت در گفتار و بيان آنچه می گذرد داشته باشند؟

ساده است: می خواهند روی موج تبليغات و عوامفريبی جلو بروند و با پاروی دروغ کشتی رانی کنند!

نفس چندان ديدار و بيان نظراتی نه تنها ايرادی نداشت، بلکه راست اينست که به نوعی تبليغ برای سياست های کنونی حاکميت جمهوری اسلامی هم بود. نه متکی و نه هاشمی ثمره از چارچوب سياست های کلی که هر روز از دهان رهبر و امام جمعه ها و حسين شريعتمداری و ديگران اعلام می شود خارج نشدند. مگر يکبار که از دهان متکی در رفت و بجای رژيم صهيونيستی گفت "اسرائيل"!

نه تفاهمی بود، نه مذاکره ای و نه پروتکلی. حتی ميز گرد مشترک مطبوعاتی هم نبود. حتی هم متکی و هم هاشمی ثمره اغلب بجای پاسخ گوئی به سئوالاتی که طرح می شد، شعارهای سياسی می دادند و کسی هم آنها را سانسور نکرد و جلوی آنها را نگرفت. حتی اگر تمام اين فيلم را از سيمای جمهوری اسلامی پخش هم بکنند و ترجمه انگليسی سخنان را هم صادقانه و بدون شعار و دگرگون کردن کلمات و دست نخورده همراه اين فيلم کنند تا مردم ببينند، چيزی را از دست نمی دهند مگر "امکان ادامه موج سواری و عوامفريبی با شعار مرگ بر امريکا" را. آن مشکلی که بايد حل شود، همين است! دراينصورت است که مبارزه و مقابله با امريکا، نه حربه ای تبليغاتی و دراختيار داشتن اين سوژه تا لحظه زدوبندهای بزرگ، بلکه سياستی درجهت دفاع از استقلال کشور می شود. درد اينست!

"فردا" در ليست "جاسوس" ها

در گرما گرم جنجال تبليغاتی که در رسانه های دولتی پيرامون مصاحبه احتمالی حجت الاسلام منتجب نيا، قائم مقام حزب اعتماد ملی با راديو فردا جريان دارد، حدادعادل که در مصر بسر می برد، با نماينده راديو بی بی سی در قاهره در باره ضرورت برقراری مناسبات رسمی ميان مصر و جمهوری اسلامی مصاحبه کرد.

خبرگزاری رسمی دولت "ايرنا" نوشت:

«قائم مقام حزب اعتماد ملی تاكيد كرده است كه گفت و گويی با راديو فردا ارگان سازمان جاسوسی آمريكا نداشته و اين راديو صدای وی را تقليد كرده و مصاحبه پخش شده به نقل از وی ساختگی است. اما راديو فردا اصرار دارد كه اين گفت و گو انجام شده است.
مصاحبه يك روحانی با ارگان جاسوسی آمريكا، امری نادر است!»

بموجب اين نظر و برداشت، علی القاعده مصاحبه با بی بی سی بايد جرمی بالاتر باشد، اما از آنجا که رئيس مجلس هفتم با بليت بيت رهبری برای مذاکره با حسنی مبارک به قاهره رفته و بی بی سی هم روز به روز بيشتر رنگ و بوی "سيمای بی بی سی جمهوری اسلامی" را می گيرد، ظاهرا اين مصاحبه از آن مصاحبه هائی نيست که منتجب نيا کرده و اين راديو هم "خودی" است!

مجلس هشتم انتخابی يا انتصابی است

مصطفی تاج زاده سرپرست وزارت کشور و مسئول برگزاری انتخابات در کابينه محمدخاتمی با سايت جديد بهارستان ايران مصاحبه کرده و نقطه نظرات خود را در باره گام اول رد صلاحيت ها- از جمله خود وی- توسط هيات اجرائی را تشريح کرد. تاج زاده گفت: 14 خرداد که نتيجه صلاحيت ها از سوی شورای نگهبان نيز اعلام خواهد شد، مشخص خواهد شد که اساسا انتخاباتی هم در کار هست و يا انتصابات قطعی است!

تاج زاده گفت:

آقای احمدی‌نژاد قصد داشت به ملت آمريكا درس آزادی بدهد و نگران تضييع حقوق شهروندان آمريكايی بود و می‌خواست ناظرانی برای اطمينان از سلامت انتخابات رياست ‌جمهوری به آن کشور اعزام كند، در اولين مصاحبه خود پس از قلع و قمع داوطلبان انتخابات مجلس هشتم اعلام كرد به جای هيات‌های اجرايی بايد كسانی را كه رد صلاحيت شدند، سرزنش كرد که چرا ثبت نام کردند..

سردار افشار رئيس نظامی ستاد انتخابات کشور ادعا کرد رد صلاحيت‌های هيات اجرايی (31 درصد كل داوطلبان) كمتر از رد صلاحيت هيات‌های اجرايی در دوره‌های قبل است حال آنکه رد صلاحيت داوطلبان انتخابات مجلس ششم و هفتم در هيأتهای اجرايی دردولت اصلاحات به ترتيب 5 و 6 درصد بود.

آقای پورمحمدی به دروغ ميگويد بيشتر رد صلاحيت‌شدگان اصولگرا هستند حال آنكه به اعتراف خود اصولگراها از جمله آقای شهاب‌الدين صدر حدود 95 درصد تاييد صلاحيت‌شدگان اصولگرا هستند.

آقای حداد عادل نيزبه جای دفاع از حقوق رد صلاحيت شدگان، به آقايان خاتمی، کروبی و هاشمی انتقاد می کند که چرا به ردصلاحيتهای گسترده انتقاد می کنند و خواهان انتخابات رقابتی شده اند.

آقای جنتی نيز به انتخابات زمان شاه انتقاد می‌كند كه چرا نمايندگان را از قبل تعيين می کردند.

انسان از اين همه عدم صداقت تعجب می‌كند. هم در انتخابات مجلس هفتم تکليف 190 کرسی از قبل مشخص شده بود و هم در اين انتخابات تاکنون تکليف 180 کرسی روشن شده است.

به اين ترتيب معلوم شد که حق با متحصنين شجاع مجلس ششم بود که اعلام کردند ردصلاحيت های فله ای آغاز بدعتی بزرگ در انقلاب اسلامی است و عده ای قصد دارند به جای ميزان رأی ملت است، ميزان را رأی يک نفر قرار دهند. بگذريم از اينکه امروز نظارت استصوابی دامنه فيلم و سينما را هم گرفته است. اگر در انتخابات شرکت نکنيم و از ثبت نام بپرهيزيم می گويند چرا با دشمنان همسو می شويد و انتخابات را تحريم می کنيد. اگر ثبت نام کنيم، آقای احمدی نژاد ما را سرزنش می کند که چرا ثبت نام كرده ايد. حال آنکه سرزنش متوجه کسانی است که به شعور و اصالت ملت ايران توهين و حقوق ايرانيان را نقض می کنند.

با شناختی كه از اعضای اين هيات‌ها و در راس آنان آقايان جنتی و صادق لاريجانی دارم، چنانچه اين هيأتها به حال خود رها شوند صلاحيت تعداد ديگری از نامزدهای شاخص اصلاح طلب را که در مرحله قبل تأييد شده اند، رد خواهند كرد و در عوض احتمالا چند صد نفر از داوطلبان غيرسرشناسی را که حدس می‌زنند رای نمی‌آورند تاييد صلاحيت خواهند كرد تا به اين ترتيب هم نشان دهند كه شورای نگهبان مرجع رسيدگی به شكايات مردم است و هم ادعا کنند در برابر تأييد صلاحيت چند صد نفر، ردصلاحيت چند نفر مهم نيست و نشانگر دقت و انصاف آقايان است.

روز يكشنبه 14 بهمن‌ماه معلوم می‌شود كه آيا رد صلاحيت‌های غيرقانونی و فله ای هيات‌های اجرايی كه پيرو ارسال متن سخنرانی اخير مقام رهبری به آنان توسط وزارت کشور صورت گرفت، ناشی از تصميم كانون قدرت است و همان مركزی كه به هيات‌های اجرايی ابلاغ كرد كه چه كسانی بايد حذف شوند، به هيات‌های مركزی نظارت نيز همان پيام را ابلاغ خواهد كرد و ديگر جای هيچگونه خوشبينی و توجيه باقی نخواهد گذاشت و به اين ترتيب به جهانيان اعلام خواهد کرد انتخابات آزاد، عادلانه و سالم در جمهوری اسلامی ايران سرابی بيش نيست و قرار است جمهوری اسلامی به صورت تك‌حزبی و مطلقه اداره شود و حزب پادگانی جای همه احزاب قانونی كشور را بگيرد، يا هيأتهای نظارت بر انتخابات با اصلاح اقدام غيرقانونی هيأتهای اجرايی، امکان برگزاری انتخابات آزاد و سالم و رقابتی را فراهم خواهند کرد.

وقتی آقايان فلاحيان و حسينيان تاييد صلاحيت می‌شوند و روحانيون بزرگواری مانند آقايان انصاری‌راد، كيان ارثی، قوامی و دكتر شكوری به جرم عدم اعتقاد يا عدم التزام به اسلام، انقلاب، نظام، قانون انسان و ولايت فقيه رد صلاحيت می‌شوند و سخنگوی شورای نگهبان اعلام می‌كند عدم التزام به اسلام روحانی و غيرروحانی نمی‌شناسد و وقتی معاون آقای فلاحيان وزير کشور می شود و صلاحيت هم‌فكران آقای سعيد امامی تاييد و صلاحيت چهره‌های مردمی چون آقايان بهزاد نبوی، مرتضی حاجی، محسن آرمين- علی مزروعی و نجفقلی حبيبی رد می‌شود، اينجانب چه می‌توانم بگويم. البته من شخصا به هيات‌های نظارت شورای نگهبان شكايت نكردم و نخواهم كرد مگر آنكه ابتدا دادگاه آقای جنتی تشكيل شود و من تخلفات وی و همكارانش را در انتخابات مجلس ششم افشا كنم. بارها گفته‌ام مادام كه دادگاه آقای جنتی تشکيل نشود، ايرانيان شاهد برگزاری انتخابات آزاد و سالم نخواهند بود و با بدعت نظارت استصوابی كه پس از رحلت امام مطرح شده است.

من اصولگرايان را نصيحت می کنم که از سرگذشت پيشينيان درس بگيرند و از انجام کودتای دوم پارلمانی خودداری کنند و اجازه دهند ملت در صندوق های رأی تصميم بگيرد چه کسانی صلاحيت ورود به مجلس را دارند.

"سولانا"همآهنگ کننده سياست خارجی اتحاديه  اروپا در سخنرانی  چهارشنبه۳۰ ژانويه خود در پارلمان اروپا در بروکسل گفت:

«اگر ايران در پی دستيابی به سلاح اتمی باشد، اين امر می‌تواند عامل بی‌ثباتی شديدی در خاورميانه گردد. حتی وجود ترديد در اين باره، می‌تواند خاورميانه را بی‌ثبات سازد. به همين دليل قصد ما آنست که اين شک و ترديد را از ميان ببريم .اينکه تهران نمی‌خواهد از غنی‌سازی اورانيوم صرف‌نظر کند، مبهم و غيرقبال درک است، چرا که ايران فعاليتی برای ساخت نيروگاه اتمی  غير نظامی ندارد. هر بار که من از ايرانی‌ها می‌‌‌پرسم  شما اورانيوم غنی‌شده را برای چه منظوری ی‌خواهيد، پاسخی قانع کننده  ای دريافت نمی کنم. در دنيايی که در آن علاقه به استفاده از انرژی هسته‌ای مدام فزونی می‌گيرد، ما بايد راهی پيدا کنيم که کشورها اطمينان يابند سوخت هسته‌ای دريافت خواهند کرد، بدون آنکه خود ناچار به غنی‌سازی اورانيوم باشند. چيزی که هم هزينه‌ی زيادی در بر دارد و هم موجب افزايش نگرانی‌ها در مورد احتمال ساخت و گسترش سلاح‌های کشتار جمعی می شود. تاسيس "يک مرکز بين‌المللی غنی‌سازی اورانيوم" می‌تواند نيازهای سوخت اتمی غيرنظامی در سراسر جهان را تامين نمايد.»

سولانا در بخش ديگری از سخنرانی خود به نقض حقوق بشر در جمهوری  اسلامی پرداخت و  گفت:

«موارد فراوانی از نقض حقوق بشر در ايران وجود دارد. شمار فزاينده‌ اعدام‌ها و شکنجه، چهره ايران را به عنوان يک کشور متمدن تخريب می‌کنند. گفتگوئی را که اتحاديه اروپا در زمينه‌ حقوق بشر با  ايران پيش می‌برد اکنون متوقف شده است، زيرا ايران علاقمند به ادامه آن نبود. در ايران قرار است انتخابات پارلمانی برگزار شود اما از هم‌اکنون بيش از ۳۰ درصد نامزدهای اين انتخابات رد صلاحيت شده‌اند. ايران نقش مهمی در خاورميانه بازی می‌کند. ما در بحران اسرائيل و فلسطينی‌ها به راه‌حل دوکشور اعتقاد داريم، اما ايران چنين چيزی را نمی‌خواهد. ايران تامين‌ کننده‌ اصلی سلاح برای حماس در مناطق فلسطينی و گروه حزب‌الله در لبنان است.»

رئوس اين سخنان سولانا در متن قطعنامه سالانه اتحاديه اروپا در ارتباط با ايران گنجانده شد و انتشار يافت.

فاجعه رد صلاحيت ها هستند

محمد خاتمی كه پس از سخنرانی در اجلاس داووس به تهران بازگشته و با رهبر جمهوری اسلامی ديدار کرد تا هم درباره "داووس" و هم درباره "ردصلاحيت ها" گفتگو کند، در پايان همايش مسولان دفاتر استانی ستاد ائتلاف اصلاح طلبان حاضر شده و طی سخنانی كوتاه گفت:

در اين مرحله بايد صبر كرد. بارها گفته ايم كه بنای ما اين بوده كه در انتخابات حضور پيدا كنيم، ما اين نظام را از آن خود می ‌دانيم و بچه‌های همين نظام هستيم و البته ديدگاه و سلايق خاص خود را داريم كه به صلاح جامعه است. كسی هم حق ندارد جلوی ما را بگيرد. ما دلمان می‌خواهد در عرصه باشيم و جريان‌های موجود هم با تمام توان به عرصه می‌آيند، اما حضوری كه هيچ نامزدی نداشته باشيم معنا ندارد.

صلاحيت بسياری از رد صلاحيت شدگان بايد باز گردانده شود. آنچه در هيات های اجرايی اتفاق افتاده يك فاجعه است .نمی دانيم چه كسانی اين كار را انجام داده‌اند زيرا بسياری از رد صلاحيت شدگان مورد تائيد اين نظام و ملت اند و با معيارهای انقلابی و اسلامی منطبق هستند .

روند رد صلاحيت ها خطرناك است و شخصيت‌های بالای نظام بايد حساسيت داشته باشند تا تغيير اساسی در شرايط ايجاد شود

و حمله به کوی دانشگاه آغاز شد

بموجب آخرين گزارش ها، سرانجام پس از دو روز بحث و مدارای دو طرفه ميان دانشجويان و نيروی انتظامی، شب گذشته نيروی انتظامی به دانشجويان معترض کوی دانشگاه تهران حمله ور شد.

ساعت 8 شب سه شنبه ۹ بهمن ماه اين گزارش از تهران رسيد:

«من شاهد بحث دو طرفه دانشجويان و مسئولين کوی هستم. غروب يکشنبه هفتم بهمن است. دانشجويان دانشگاه ساعت 8 شب مقابل در كوی دانشگاه تهران در امير آباد جمع شده اند. آنها در مورد كيفيت بد غذای كوی و نامرتب بودن سرويس اعتراض دارند و تجمع كرده اند. شخصی از مسئولان كه زيباری يا زيبايی نام داشت و دانشجويان او را می شناختند با دانشجويان بحث می كرد. نيروی انتظامی هم بيرون كوی گارد گرفته و منتظر نتيجه اين بحث و مذاکره بود.

زيباری يا زيبائی می گفت از روز شنبه پيمانكار مسئول غداخوری عوض شده و اوضاع رو به بهبود است. به دانشجويان می گفتند اگر مشكل حل نشد، شما از فردا دوباره تحصن كنيد. دانشجويان به حرفهای او اعتماد نداشتند و اعتراض ادامه يافت. زيباری يا زيبائی می گفت تجمع اگر سياسی نباشد و صنفی باشد قابل حل است.»

بدنبال گزارش بالا، ساعت 9 شب اطلاع داده شد که گارد ويژه انتظامی به سوی دانشجويان معترض حمله ور شد و درگيری بين دانشجويان و گارد آغاز شد. گارد ويژه وارد کوی دانشگاه شد و شماری از دانشجويان تاکنون زخمی و مجروح از داخل ساختمان ها به خارج از آنها منتقل شده اند. ساختمان های شماره های 20 ،21،22،23  محل درگيری است

يک روز سرد زمستانی، در يکی از محله های متوسط تهران، گرد هم آمديم و در حياط خانه ای جمع شده بوديم که در فضای کوچکش بوی مطبوع و خاطره انگيز «آش رشته» از ديگ بزرگی که توسط مادر جلوه جواهری و برخی ديگر از مادران کمپينی بار گذاشته شده بود به مشام می رسيد. در سالن بزرگ خانه اما انبوهی از دفترچه های توضيح قوانين چيده شده بود و بحث ها داغ بود از وضعيت بغرنج کمپين يک ميليون امضا و فشارهای فزاينده ای که بر اعضا و فعالان جنبش زنان وارد می شود، و از جلوه و مريم (دو عضو فعال کمپين) که در زندان اوين بودند و از هانا و روناک که در کردستان بازداشت شده بودند. و سرانجام به همراه کاسه های آش رشته، دفترچه های توضيح قوانين نيز توزيع شد و بالاخره گزارش اين مراسم « متفاوت» در سايت های اينترنتی انتشار يافت. در ابتدا به نظر ساده می آمد و صميمی، اما کوتاه مدتی پس از انتشار، واکنش های عجيب و نامنتظر، آغاز شد.

چرايی آن که مراسم ساده و معمولی مانند مراسم آش نذری مادر جلوه جواهری برای آزادی جلوه و مريم، توانسته اين همه برانگيزاننده و واکنش خيز باشد، جای تامل و مکث دارد. به راستی چرا در برابر چنين رسم معمولی و جاافتاده، اين همه واکنش های عجيب و غريب ايجاد شده است؟

شايد به اين دليل که مراسم آش نذری «خيلی" زنانه است و برآمده از دل آيين ها و رسومی است که غالبا «مختص زنان» قلمداد می شود در نتيجه اين همه واکنش برانگيخته است اما مناسک و آيين هايی که به همين اندازه با مذهب و سنت (مثل برگزاری مجلس ترحيم در مسجد) درآميخته باشد اگر خاص «زنان» نباشد و توسط «مردان مشروع» و راديکال حوزه روشنفکری سياسی که نياز به «اثبات» خودشان ندارند برگزار شود لابد برای همگان امری مشروع و پذيرفتنی است. يعنی مراسمی صميمی و مختص زنان مثل پختن آش نذری آن هم توسط خود زنان که طبعا «مشروعيتی" هم ندارند و همواره بايد خود و هر کنش و عمل شان را «توضيح» دهند، پس «نامشروع» است و مستوجب سرزنش و عتاب؟

شايد هم به اين دليل که در فرهنگ پدرسالار و «مرگ انديش» ما، از آن جايی که «مرگ» پديده ای است که هنوز به عنوان موضوعی «پر رمز و راز» و «ابهام آميز» قلمداد می شود (که انسان معاصر را نيز با چالش های ماوراء طبيعه درگير می سازد) در نتيجه افرادی که حتا به ضديت با مذهب افتخار می کنند با «سربلندی" به خود حق می دهند که از همه آيين ها و مناسک کهن و چندهزار ساله ای که با مذهب و ديدگاه های ماورای زمينی و روحانی درآميخته است برای برگزاری مراسم بزرگداشت مردگان بهره ببرند بدون اين که متهم به سنتی بودن يا استفاده ابزاری از اين آيين ها شوند، اما برای احترام و پاسداشت آيين هايی که به آرزوهای انسانی و در مجموع به «زندگی" (که ارزش زيادی در جامعه ما ندارد) نظر دارد، بايد منزه طلبانه و با خط و مرز و اخم و تخم برخورد کرد و «مدرنيسم» خود را در برابرش به رخ کشيد.

در طول سالهای اخير بسياری از روشنفکران ايرانی به دفعات از برگزاری آيين های کهن و مناسک سنتی بهره گرفته اند. مگر يکی از انجمن های روشنفکری همچون کانون نويسندگان ايران پيشگام برگزاری مراسم و آيين هايی در گورستان ها و بر مزار افراد مشهور، يا برگزاری مراسم ختم در « مساجد » نبوده است؟ مگر برپايی مراسم ختم زنده ياد پوينده و مختاری در «مسجد»، پديده ای نيست که از دل مناسک و آيين های کهن و سنتی جامعه ما که از قضا با مذهب نيز درآميخته، بيرون آمده است؟ و مگر بسياری از روشنفکران چپگرا، معترض حکومت نشدند که چرا از مراسم ختم مرحوم « احمد محمود » در «مسجد» ممانعت به عمل آورده؟

به نظر می رسد تامل در واکنش های پررنگ و گاه اهانت آميز نسبت به مراسم زنانه آش نذری، ما را به ابعاد گسترده تر قضيه توجه می دهد. چراکه موضوع «زن»، همواره يکی از نقاط کانونی دعوا و چالش های ايدئولوژيک در کشور ما بوده است در نتيجه، سنت های زنانه و هر آن چيزی که با «زن» پيوند می خورد به سرعت چالش برانگيز می شود. از اين رو در اين جا سعی می کنم اين مسئله را از ابعاد مختلف و در حد بضاعت، مورد بررسی قرار دهم.

تصاوير مرسوم، آشفته شدند؟

واکنش ها به گزارشی که از مراسم «آش نذری" در سايت های اينترنتی منتشر شد، بيش از محتوای گزارش، به تصاوير و عکس های آن باز می گشت. شايد به دليل آنکه تصويرهای مخابره شده، در قالب ها و کليشه های روتين و تعيين شده نمی گنجيد در نتيجه برای برخی از فعالان سياسی حيرت آور بود: برخی گيج شدند و «ناسزا» گفتند، برخی گيج شدند و «سکوت» اختيار کردن.د لابد نمی دانستند در برابر آن، چه موضعی بگيرند، برخی رسانه ها نيز نمی دانستند تصاوير نامانوس آش نذری را در کجای معادله و چيدمان آرشيوهای خود قرار دهند در نتيجه، سعی کردند ناديده اش بگيرند. حتا کسانی که در خلوت تنهايی شان چنين مراسمی را تاييد می کردند «ترجيح» دادند تا مشخص نشدن اين که چنين تصاويری «چه واکنش هايی" برخواهد انگيخت، ساکت بمانند.

واقع اين است که تصاوير نامانوس و بدعت آميزی از اين دست، «تکليف شان» در بافت متصلب جامعه ما، مشخص نيست پس «بايد» به هر نحوی که شده در اسرع وقت، تکليف شان مشخص شود: بايد نابودشان کرد، بايد کسانی را که تکليف شان مشخص نيست و اساسا معلوم نيست در کدام «جبهه» و کدام «اردوگاه» قرار دارند «طرد» کرد يا به «توبه» واداشت.

جامعه کنونی ما اساسا جامعه ای است که هر کسی ملزم است و «بايد» تکليف اش را پيشاپيش جار بزند و مشخص کند که در جبهه «حق» است يا در جبهه «باطل»؟ در اردوگاه سوسياليسم است يا سرمايه داری؟ «خودی" است يا «دشمن»؟ اهورايی است يا اهريمنی؟ کافر است يا مسلم؟ سياه است يا سفيد؟ زن است يا مرد؟... حد وسط هم نداريم !! در نتيجه، کسانی که «معلوم نيست زن يا مرد هستند» به سرعت و با تمام امکانات و بودجه های دولتی، و با چراغ سبز فتوای فقيهان، مورد تفقد و عنايت قرار می گيرند تا تکليف جنسيت شان را مشخص کنند. پس در سامان جمعی جامعه و در بافت مسلط سياسی سرزمين مان که قرار است همه شهروندان «تکليف» خود را بی کم و کاست معلوم کنند، هرچه زودتر بايد تکليف اين تصاوير نامانوس نيز مشخص می شد. و البته تکليف، «تصاوير و ديدگاه های بلاتکليف» را مشخص کردن در ايران امروز که هر لحظه به سمت دو قطبی شدن بيشتر پيش می رود، به «نيازی" عاجل تر تبديل می شود، به طوری که کمپين يک ميليون امضاء که اساس اش بر نامشخص بودن بسياری از «تکليف» های «معمول و روشنفکرانه» است با قطبی شدن هر چه بيشتر جامعه ايران و نيز جامعه جهانی، هم اکنون با مشکلات و چالش های بيشتری درگير شده است.

در واقع به نظرم قصه ی اين واکنش ها صرفا بومی و «ايرانی" هم نيست، زيرا بخش مهمی از آن، به وضعيت بين المللی باز می گردد. عرصه روابط بين الملل بار ديگر به سمت دو قطبی شدن هرچه فزاينده تر پيش می تازد در نتيجه، هر نماد و تصويری، به خصوص«تصوير زنان» ( که يکی از موارد اصلی مناقشه بين دو قطب بنيادگرايی در سطح روابط بين الملل است) بايد جايگاه اش کاملا مشخص باشد تا اگر در بافت ارزش های اين دو قطب ايدئولوژيک جای نمی گيرد، بی رودربايستی، حذف شود.

دهه گذشته اما وضعيت بين المللی متفاوت بود، نيروهای ميانه در قالب سازمان های بين المللی توانسته بودند تاحدودی کليشه های رايج از زن مسلمان را تغيير دهند که نتيجه اش آن بود که تصوير «شيرين عبادی" زنی مسلمان و حق طلب که بدون حجاب ظاهر شده و حتا جرات کرده بود با مردها دست بدهد، تصوير و نمادی از زن مسلمان ايرانی بود که جای خود را باز کرد. آن زمان در سطح بين المللی سعی می شد که اين تصوير در برابر تصوير «زن مسلمان چادری و منفعل» تقويت شود و البته در اين رابطه، نيروهای ميانه در روابط جهانی تاثيرگذار بودند.

اما اين روند در کمتر از يک دهه تغيير کرد و به ويژه با گسترش آتش جنگ در خاورميانه، نيروهای بنيادگرای دو قطب متخاصم، قدرت حيرت آوری کسب کردند. آقای احمدی نژاد و آقای بوش به سمبل دو قطب متنازع جامعه جهانی تبديل شدند. تصوير تيپيکال از زن مسلمان خاورميانه ای که هر قطب ارائه می کرد نشانه و فورمتی از پيش تعيين شده داشت. بازنمايی تصوير زن «شرقی" و «اسلامی" که قطب «وطنی" آن را گسترش دادند «زن استشهادی تفنگ به دست» است، و تصوير ارائه شده از سوی آن طرف معادله از زن «ايرانی"، تصوير زنی است که در خيابان های تهران برای رعايت نکردن «حجاب» سراپا خونين و مالين است.

اين دو نماد برساخته از «زن»، در رويارويی با يکديگر، به سمبل های پذيرفته شده از سوی اکثر قريب به اتفاق رسانه ها از «زنان ايران» تبديل شدند در نتيجه، تصوير «شيرين عبادی" به نوعی از هر دو طرف به تصوير مغضوبی تقليل يافت که بايد حذف می شد. هرچند نيروهای ميانه اين دو قطب (به خصوص فعالان جنبش زنان در سراسر گيتی) همچنان سعی دارند تا تصوير واقعی و معتدل از زن ايرانی را تقويت کنند.

اما وضعيت کنونی جهان و قطب بندی ايدئولوژيک که متاسفانه هر روز و هر لحظه دژهای خود را مستحکم تر می کند در چالشی کلنگی و خشن (ايدئولوژيک) با اين نيروی ميانه، سعی در حذف آن دارد. از اين رو گاه مشاهده می کنيم که «تصوير يکپارچه» از زن ايرانی (همچون تصوير شيرين عبادی) در اين جهان دوقطبی اساسا نمی تواند دوام بياورد و از آن جايی که حذف کامل اين تصوير به دليل مشروعيت و «قدرتی" که دارد امکانپذير نيست بنابراين همواره « دو _ پاره» می شود، بخشی از آن مثلا با سمبل انتقاد به زندان گوانتانامو در بوقهای تبليغاتی دميده می شود و پاره ديگرش که دارد از ضرورت «توقف غنی سازی" می گويد.

البته سرنوشت تصوير دوپاره «شيرين عبادی" در واقع، سرنوشت تصوير همه زنان در جوامع استبدادی و پدرسالار است که هيچوقت يکپارچه و واقعی، بازنمايی نمی شوند و تنها پاره هايی از آنها به نمايش در می آيد. در اين ميان مهم نيست که مثلا هر کدام از ما که در ايران زندگی می کنيم هر روز با چشم خود می بينيم که از ميان همان زنان «بدحجابی" که در خيابان توسط ماموران مورد آزار و اذيت قرار می گيرند، «صندوق صدقات» را با نذر و نيازهايشان لبريز می کنند، يا با چشمان حيرت زده مشاهده می کنيم زنانی را که از سوی بنيادگرايان وطنی، عوامل «دشمن» تلقی می شوند مسجد محل شان را در «مراسم اعتکاف» پر می کنند، و باز هم مهم نيست که زن استشهادی تفنگ به دست «وارداتی" (فلسطينی-   لبنانی) هيچ ارادتی هم به بنيادگرايان ايرانی ندارد و به لحاظ مذهب نه شيعه که سنی است و سنی های هم کيش او را در ايران مورد خشونت قرار می دهند، بلکه مهم آن است که بازنمايی و در بوق کردن تصوير چنين زنی برای تقويت فضای جنگی و قطب بندی کنونی جهانی به کار می آيد.

هر کدام از اين دو تصوير ايدئولوژيک و برساخته از زن مسلمان خاورميانه ای، پتانسيل آن را دارند که برای نشانه گرفتن «راس هرم» هر يک از دو قطب «متخاصم» جهانی به کار آيد. مهم آن است که تکه های مورد استفاده از اين زنان برای داغ کردن تنور جنگ رسانه ای، خوراک مناسبی است. اما در اين ميان به يکباره « تصوير مادر جلوه جواهری" نمايان می شود که بسياری را گيج می کند که با اين تصوير متفاوت چه می شود کرد؟ برای همين است که در رسانه های مهم، هيچگاه تصوير او را نمی بينيم. تصوير مادر جلوه تصوير زنی مسلمان و محجبه در مراسم همدلانه «آش نذری" و کنار ديگ آش رشته در حالی که جلوی دوربين های عکاسی محکم و با اعتماد به نفس می ايستد و با رسانه ها مصاحبه می کند و از حق و حقوق زنان هموطنش می گويد و مراسم آش نذری را به بلندگويی برای آزادی دخترش (که به جرم فاشگويی از اين همه ظلم و بی عدالتی و ستم جنسيتی به زندان افتاده)، تبديل می کند. طبيعی است که چنين تصوير نوپديدی، معادله بين دو نماد قطبی شده از زن «شرقی" و «اسلامی" را بهم می ريزد و به درد هيچ يک از طرفين معادله نمی خورد.

جايگاه مراسم «آش نذری" در بافت اجتماعی ما

در همه کشورها و جوامع بشری، سنت ها و آيين ها بخشی از زندگی مردم هستند که گاه از قرن ها و حتا هزاره ها پيش به وجود آمده اند. جمعيت ها، اقوام و اقشار مختلف همچنين دولت ها، نهادهای مذهبی، اقليت های دينی و قومی، احزاب، جنبش های مردمی، متوليان شريعت و نظاير اين ها در سراسر تاريخ، به تاسيس و تداوم رسوم و آيين ها (يا حذف آن ها) همت کرده اند که در اغلب موارد، آثار و نشانه های نيرومندی از اين رسوم در دوران جديد و در بافت فرهنگی جوامع مدرن نيز بازتوليد می شود. سنت ها و آيين ها، انعطاف و توانايی حيرت انگيزی برای بقا و بازآفرينی از خود نشان می دهند. در نتيجه، بسياری از رسوم و مناسک گونه گون اکنون در قرن 21 به ما ارث رسيده است و در زندگی اجتماعی – و حتا خصوصی – ما نقش می آفرينند.

اما هر آن چه که سنتی خوانده می شود لزوما با مدرنيت و سکولاريسم سر ستيز ندارد و متضاد آن نيست. چرا که اصولا برخی از «سنت های آئينی"، ابزار و پديده ای است که طی قرون و اعصار، توسط اجتماعات انسانی ايجاد و به کار گرفته می شود. سنت ها و مناسک و آيين ها معمولا نقش و کنشی اجتماعی هم دارند و قابل انتقال و وام گيری از قوم و فرهنگی به قوم و فرهنگ ديگر هستند. رسوم و آيين ها در طول زمان دستخوش تحول مداوم بوده اند و در فرم و محتوا، قابليت تغيير دارند. به ياد بياوريم که بسياری از مساجد بر بنياد آتشکده های باستانی برپا شده اند.

رسوم و آيين ها به مثابه پديده های سمج و سيال اجتماعی _ فرهنگی در زندگی تک به تک ما زنان نقش آفريده اند و ما چه خوشمان بيايد و نيايد در زندگی روزمره با آن ها درگير هستيم. برای مثال: نذر و نياز و آرزوی برآورده شدن حاجت و رفع گرفتاری و بن بست های زندگی چيزی نيست که هيچ قوم و ملتی (با هر مذهب و فرهنگ و زبانی) از آن بی نياز باشد (به رغم آن که در جوامع پيشرفته، مجاری نهادينه و متعدد اجتماعی و سياسی برای تحقق خواسته ها و آرزوها وجود دارد اما اين مجراهای دموکراتيک لزوما نمی توانند جايگزين جشن ها و مراسم آيينی و دسته جمعی شوند چرا که چنين آيين هايی دارای کارکردهای متفاوتی هستند).

از اين مسئله که بگذريم، بسياری از ما زنان ايرانی (به رغم عقايد سياسی و اجتماعی مان) به دفعات از سنت هايی که دوست داريم استفاده می کنيم بدون آن که به «ريشه يابی" يا «انگيزه کاوی" اين سنت ها بپردازيم. مثلا برخی از ما به سنت های کهن و باستانی از جمله پريدن از روی آتش چهارشنبه سوری، سفره های هفت سين، آيين هايی همچون حنابندان که در مراسم عروسی وجود دارد و... پايبنديم و از آنها لذت می بريم درحالی که می دانيم ريشه هر کدام از اينها طی قرون، با «مذهب» و آيين های مختلف گره خورده و البته مثل بقيه آيين ها، گاه از خاستگاه اوليه شان فراروی کرده است. (البته بی شک منظورم از آيين ها و مناسک و سنت ها، مجموعه آنها نيست بلکه آن دسته از سنت ها و آيين های جمعی است که به نوعی همبستگی بين مردمان را تقويت می کنند وگرنه سنت ها و آيين های ضدانسانی هم وجود دارد که به تدريج با گسترش گفتمان و نهادهای «حقوقی" مدرن، مضمحل می شوند).

مردم غالبا به آداب و مناسک و آيين هايی تمايل نشان می دهند که آنان را با ديگران پيوند می دهد و در اين پيوندها به تقسيم نيازهايشان و سهيم کردن ديگران در آرزوهايشان می پردازند. در نتيجه اين آداب و آيين ها خواهی نخواهی بخشی از زندگی روزمره مردم است که در جوامع مختلف گاه با اسامی مختلف اما غالبا با محتوای يکسان (برانگيختن همدلی و کسب حمايت)، تکرار و برگزار می شود.

مسئله مراسم «آش نذری" يا مراسم به اصطلاح سنتی «توزيع غذا» ميان مستمندان در «روز شکرگزاری" در آمريکا، يا آيين کهن و سنتی بازديد از قبرستان و رفتن به سر مزار مردگان و احترام به آنان در شب های جمعه، يا حتا در آخرين هفته سال (مثلا در گلزار خاوران) و نظاير اين ها نيز در همين رابطه قابل فهم و تبيين است. بنابراين، خاستگاه و ريشه و نقطه آغازين سنت ها و آيين ها، چنان که برخی کسان تاکيد می کنند، اتفاقا آن قدرها تعيين کننده نيست بلکه مهم، نقش و کارکرد اين پديده های سيال در زندگی شهروندان در عصر مدرن است که ما را به تعمق و کنش نسبت به آن ها وامی دارد.

انجام مراسم و آيين های سنتی که از اين دين به آن دين، يا از اين جامعه به آن جامعه به طرزی سيال و منعطف حرکت می کند، بسته به آن که در چه بافت فرهنگی و به وسيله کدام گروه های اجتماعی و با چه سبک و نگرشی و بالاخره با چه ابزارهايی به اجرا در می آيد تغيير می کنند و نتايج متفاوت می آفرينند. اين امر به خودی خود نشان از کاربردی بودن ماهيت اين پديده (آيين ها و مناسک) است. حال اگر از اين دريچه به اين مراسم (آش نذری) بنگريم شايد بتوانيم بگوييم که اين سنت در معنای عام (که در زمره مناسک و رسوم خيرخواهانه، صلح جويانه و زنانه قرار دارد) به خودی خود نه زشت است و نه زيبا، نه مبتذل و مذموم است و نه قابل تحسين، نه ويرانگر است و نه سازنده، نه مستوجب تحقير و تکفير است و نه مستحق تکريم، بلکه به زبان ساده و روشن، اين سنت به مانند ديگر پديده های فرهنگی اجتماعی موجود در جامعه ما، فرآورده فرهنگ و نياز زندگی روزمره است. و همچون بسياری از پديدارهای اجتماعی، ماهيتی کارکردی دارد.

عنصر «همدلی" در برگزاری آيين های دسته جمعي

به نظر می رسد عنصر غالب در اکثر آيين ها و مناسکی همچون آش نذری که از گذشته به ارث برده ايم به نوعی ايجاد و تداوم «همدلی" بين مردمان است. «توسل به خدا» يا «عزاداری برای مردگان» يا «شادمانی برای وصلت يک زوج» و... که غالبا به تحقق آرزوها و شادمانی ها، يا مويه برای از دست دادن عزيزان مان مربوط می شود در تحليل نهايی، مقولاتی هستند در حوزه احوالات شخصی، در حالی که مناسک و آيين هايی که حول اين رخدادها برپا می شوند (مانند مراسم ختم، آش نذری، برگزاری مراسم حنابندان، جشن ها و...) در واقع به حوزه جلب همدلی و همبستگی با ديگران مربوط می شود، در حقيقت عنصر «همدلی" است که جوهر پيوسته اين مناسک و آيين ها را می سازد.

مادر جلوه جواهری لابد هزاران بار در خلوت خود برای نجات دخترش از زندان، به خدا متوسل شده اما وقتی قصد می کند که آش نذری برای تحقق «آرزويش» بپزد، در واقع نيت اصلی اش برانگيختن حس همدلی و همبستگی ديگران است. وقتی به مسجد برای مجلس ختم می رويم در واقع داريم با کسانی که آن مجلس را برپا داشته اند «همدلی" می کنيم، وقتی در مراسم آش نذری شرکت می کنيم در واقع با آن آرزويی که برای کسی که آن را پخته است می خواهيم ابراز همبستگی و همدلی کنيم. در تمام اين مراسم و آيين ها عنصر کليدی، در واقع «همدلی" است که مردمان را به يک کنش جمعی وامی دارد.

بسياری از اعضای کمپين همچون من با مادر جلوه در آرزويی که داشت (نجات جلوه و مريم از زندان اوين) همدل بوده و هستيم و به آن اعتقاد داريم. وقتی آرزوی مادر جلوه برای آزادی دختران اش و تحقق حقوق برابر زنان، همان آرزويی است که من نوعی به عنوان يک فعال جنبش زنان دارم مسلما به طور طبيعی اين آرزوها در يک عمل جمعی (که در اينجا مثلا برپايی مراسم آش نذری است) پيوند می خورد. همانطور که در مراسم ختم فروهرها، پوينده، مختاری و شريف در «مسجد فخرآباد»، به ايجاد همدلی و شکل گيری همبستگی بسيار گسترده مردمی، می انجامد.

کارکردهای مختلف سنت های کهن و سنت های دنيای مدرن

گذشته از اين مسائل، کارويژه يک «مراسم» خاص و معين مثل «پختن آش نذری" می تواند به کسانی که آن را به اجرا می گذارند بستگی داشته باشد. نه فقط سنت آش پزان بلکه مراسم سنتی و دويست ساله «اول ماه می" (روز جهانی کارگر) نيز گرچه خاستگاه اش متفاوت است و در زمره سنت ها و اسطوره سازی های عصر مدرن قرار دارد با اين حال، گاه کارکردی مشابه (آيينی) يافته و با تغيير افراد و سليقه برگزارکنندگان، و محيطی که در آن برگزار می شود متفاوت و حتا متضاد عمل می کند.

برای نمونه اگر در محيط باز جوامعی مثل فرانسه و توسط نيروهای مردمی و سنديکاليست به اجرا در آيد کارکرد ديگری می يابد ولی اجرای همين سنت در جوامع استبدادی و بسته، شکل های متفاوت و در نتيجه مضامينی متفاوت می آفريند. در اين جوامع اگر توسط يک نيروی انقلابی و معتقد به مشی مسلحانه به اجرا گذارده شود ممکن است به تظاهرات مسلحانه و قهرآميز برای سرنگونی حاکميت ها منتهی شود ولی اگر توسط فعالان «سنديکای کارکنان شرکت واحد اتوبوس رانی تهران و حومه» به خدمت گرفته شود طبعا به جلسات و تجمع های صلح آميز و مدنی برای ارتباط هرچه بيشتر با مردم برای تحقق خواسته های صنفی شان تبديل می شود. همين سنت اول ماه می در کشورهای بلوک شرق سابق در انحصار دولت های توتاليتر اين جوامع قرار گرفت و در نتيجه به مناسکی دولتی، آيينی و رسمی تقليل يافته بود البته برای پيشبرد اوامر حکومت ايدئولوژيک.

نمونه مشخص ديگر از برگزاری آيين و سنت، جشن های هشت مارس (روز جهانی زن) است که در طول دو دهه شصت و هفتاد خورشيدی در ايران، وقتی توسط برخی زنان روشنفکر سنتی به اجرا گذاشته می شد بيشتر در قالب جشن های محفلی و شيرينی خوران و سخنرانی «مردان معظم» و «مراجع سياسی" محدود و محصور می شد ولی وقتی فمينيست ها آن را به اجرا در آوردند به حرکت های اعتراضی نسبت به قوانين تبعيض آميز و ايجاد «تغيير برای برابری" و رفع موانع بر سر راه زنان تبديل شد و کل جنبش زنان را به مرحله ای تازه ای از حق خواهی مسالمت آميز ارتقاء داد. می خواهم بگويم که سنت ها و مراسم و آيين ها فی النفسه و جدا شده از گروه يا افراد و نهادهايی که آن را تکرار و برگزار می کنند قابل تبيين يا تحسين نيستند و مثلا اگر سنت آش پزان را از برگزارکنندگان آن جدا کنيم به مقوله ای در خلاء و انتزاعی تبديل اش کرده ايم که آن وقت تحليل های ما را خواهی نخواهی به جزميات شعارگونه و چه بسا ترسناک و حذفی، فرو می کاهد.

بسياری از اعضای فعال جنبش يک ميليون امضاء که خواست تغيير و اصلاحات حقوقی در وجودشان و در فکر و عمل روزمره شان درونی شده است خودآگاه يا ناخودآگاه از تمام آنچه در زندگی روزمره شان وجود دارد (حتا اعتقادات قلبی و ايمانی شان) کمک می گيرند و از تمام ظرفيت های فرهنگی و اجتماعی و اعتقادی و عاطفی خود و محيط اطراف شان در جهت رسيدن به برابری (خير اجتماعی) و نيز گسترش آگاهی، استفاده می برند. سعی می کنند تا همه حوزه های اعتقادی، مناسکی، سنتی، اداری، خانوادگی، شغلی، هنری و... فعال شود و کوشش دارند عناصر نو و تازه را به درون اين روابط و مناسک موروثی رسوخ دهند. لااقل، تصوير تازه و متفاوتی (متفاوت از تصاوير رسمی و رايج) ارايه دهند. خوشبختانه تاکنون هم نمره قبولی گرفته اند و لااقل توانسته اند خواست برابری خواهی را در افکار عمومی و در لايه های مختلف اجتماعی، حتا در سطوح فوقانی نظام سياسی، مطرح سازند و در همين مدت کوتاه (کمتر از يک سال و نيم) نتايج مثت و ماندگاری هم به دست آورده اند.

البته در اين جا تنها به ذکر محتوای سنت و آيين پرداخته شد اما به يقين، شکل و فرم يک سنت و آيين نيز به همين اندازه مهم است. در واقع هر سنت و آيين و هر پديده ای را می توان از چند زاويه مورد بررسی قرار داد. برای نمونه، مراسم آش نذری پديده ای است داراي: شکل، محتوا، هدف و انگيزه. اگر آن را در ساختار شکل، مورد بررسی قرار دهيم می بينيم که اين رسم زنانه، شکل زيبايی دارد، پختن يک نوع غذا (آش رشته) توسط فعاليت و همکاری «دسته جمعی" تعدادی از زنان به منظور بيان آرزوها و تقسيم اين آرزوها با ديگران. به نظر می رسد مراسم آش نذری در هيئت «فرم» نيز به اندازه محتوای آن قابل دفاع است، به ويژه ارزش «تغذيه کنندگی" اين عمل دسته جمعی که از ارزش های اخلاقی زنانه محسوب می شود حتا می تواند به جای ارزش های مردانه ای هم چون «رقابت جويی" و «معامله گری" و... در بافت عمومی جامعه تعميم پيدا کند.

به لحاظ مضمون نيز اين آيين وقتی به تريبونی برای ارائه مطالبات زنان و آزادی دو فعال حقوق زنان تبديل می شود، به نظر دارای مضمون و هدفی انسانی و اخلاقی است.

آش نذری و مدرنيسم «ايدئولوژيک» زنان دهه 50

در ميانه ی غوغای «آش نذری" اما تصاوير و کليشه های ديگری هم بهم ريخت: يکی از آنها، تصوير «زن مدرن» است. در واقع بخشی از جار و جنجال بر سر آش نذری را برخی از زنان «راديکال» دهه 50 خورشيدی به راه انداختند. احساس تحقير اين زنان (اعم از مذهبی يا لائيک) از «مراسم آش نذری" و خدشه دار شدن هويت «مدرن ضدمذهبی" يا هويت «مدرن مذهبی" (اما به شدت سياسی) شان، آنان را به اتهام زنی و حتا به «فحش و بد و بيراه» کشاند. شايد به اين دليل که اين گروه از زنانی که در دنيای ايدئولوژيک زده دهه 50 و 60 خورشيدی در ايران زندگی کرده اند، هويت مدرن شان را با نفی کامل و تحقير هر آنچه «زنانه» بود (از جمله: آشپزی، پوشيدن لباس های زيبا، آرايش چهره، بچه داری، ملاطفت و عشق ورزی، حمايت گری و هر کنشی که مادرانه و زنانه تلقی می شد) شکل بخشيده اند. مدرنيسم برای برخی از آنان که تعريفی ايدئولوژيک و خطی پيدا کرده بود، با فاصله گرفتن از «دموکراسی" (که موضوعی بورژوايی خوانده می شد) معنا يافته بود. مدرن بودن برای آنان بيشتر به معنای جايگزينی دنيای «نو» با دنيای «کهنه» بود و کهنه بودن هم به معنای همه ارزش های بومی، سنتی و مذهبی و هر آن چه در باورها و رفتار اجتماعی مادران شان تبلور می يافت تلقی می شد.

« نفی کامل و دفعتی" گذشته، و ضديت با همه ارزش های سنتی و مذهبی توده مردم (که عمدتا مذهبی خصوصی و مناسک وار است) به اميد کسب يک هويت «مدرن»، در دهه 50 و 60 به ثبت رسيده است. به طوری که حتا برخی مدرنيست های زن آن دوره هنوز که هنوز است مثلا با جلساتی که مردی در آن حضور نداشته باشد احساس ناخشنودی می کنند، چون اين چنين جلساتی را «غيرمدرن» می دانند و به نوعی يادآور «جلسات زنانه». در واقع آنان هويت مدرن شان را با پافشاری بر نفی و طرد بيرحمانه هر آن چه آيين و سنت به اصطلاح گذشته تلقی می شد پيدا می کردند.

هر آيين و سنتی که به «خود» و سازه های فرهنگی و مناسبات بومی شان مربوط است تحقير می کنند ولی هر چيزی از روشنفکری «ديگران» می بينند قند تو دل شان آب می شود. در نتيجه، مدرنيسم امثال من وقتی می بيند مادرهای روشنفکرش حتا برای پختن يک غذای سنتی چينی (که يک جورهايی دستامد گسترش صنعت توريسم است) اين همه ذوق می کنند و آن را حلوا حلوا می کنند و «احساس روشنفکری" به اشان دست می دهد در حالی که مثلا با «آش رشته» که يک غذای سالم و سنتی مادربزرگ های خودش است اين همه تحقيرآميز برخورد می کند طبعا غمگين و متاسف می شود.

و اما، به دست آوردن «هويت» و «استقلال» از نوع «مدرن» در زندگی زنان روشنفکر مذهبی و لاييک دهه 50 و 60 بسيار سخت و دشوار و پر هزينه بوده است زيرا خود را در دامچاله ای انداخته بودند که به ناگزير بايد هر آنچه داشتند بی مهابا طرد می کردند تا به هويتی «مدرن» و «انقلابی" مفتخر شوند. آن ها برای رسيدن به «آغازهای تازه» شعار می دادند که «هر آنچه هست نابود بايد گردد تا بر ويرانه های آن، دنيای نو را ساخت.» با خودم می انديشم که سر دادن شعاری چنين بزرگ و کلان مقياس (اسطوره ای) يعنی ويرانی کليه مناسباتی که به گفته برخی انسان شناسان بيش از دو ميليون سال قدمت دارد توان و جسارتی فراتر از قوه و عقل ناقص بشر لازم دارد.

ببينيم که با تمسک به باورهايی چنين تک صدايی و ايدئولوژيک شده که عمدتا به کار «سياست» و «زد و خوردهای سياسی" می آيد، به راستی چه چيزها را نابود کرده ايم و به جای آن چه چيزهايی را برساخته ايم؟ به باور تجربی من، نه فقط گذشته نابود نشده بلکه يک خروار گذشته و يک عالمه بار اضافی ديگر (سنت های متصلب و «مقدس» ديگری) بر ما تلنبار شده به طوری که در زير بار سنگين آن واقعا نمی توانيم جم بخوريم چون هر طرف می رويم با سر به ديوار يک ايدئولوژی برخورد می کنيم: از يک طرف ايدئولوژی اسلام سياسی، از طرفی ايدئولوژی ملی گرايی و از طرفی ايدئولوژی مارکسيستی لنينيستی و گاهی هم با سد سکولاريسم «ايدئولوژيک شده»! يعنی سکولاريسمی که نه به معنی جدايی دين از دولت در عين احترام به ايمان دينی و خصوصی شهروندان، همزيستی مسالمت آميز همه ارزشها، ايده ها و گفتمان های علمی، دينی، سنتی، تاريخی (بدون تفوق يکی بر ديگری)، و نه به معنای درک و پذيرش سکولاريسم به مفهوم يک فرآيند تاريخی (که عمدتا بايد در رابطه بين شهروند و دولت اتفاق بيافتد) و نه حتا رابطه آزاد و اختياری فرد با خداوند، بلکه مفهوم آته ئيستی و جنگاورانه از سکولاريسم که همانا دشمنی و محو کامل دين از جامعه است. اين برداشت جعلی (قراردادی) از مفهوم سکولاريسم نه فقط در ايران بلکه در برخی جوامع شرقی و استبداد زده، متاسفانه از حوزه تفکر، به عرصه عمل وارد شد و جان بسياری از انسان ها را هم گرفت. هرچند که حضور فعال و مداخله گرانه دولت دينی در ايران امروز، تفکر آته ئيستی و ضديت با دين (نه فقط با دين دولتی) را به طور طبيعی از شدت و غلظت بسيار برخوردار کرده است.

به هرحال با اين بستر ايدئولوژيک و سابقه ذهنی، برخورنده بود که تصوير زنی مثل من و برخی از دوستانم (که خود را فمينيست و مدرن معرفی کرده ايم) در حال «پخت و پز» و کنار ديگ آش رشته ( که آن را نماد «گذشته» مادران شان، و تصويری «زنانه» و «تحقيرآميز» می پندارند) قرار بگيرد. بر اين اساس، يک سلسله واکنش های ايدئولوژيک، «اسطوره ای" و پرخاشجويانه ی برخی زنان واقعا قابل درک است.

اما برای من که مثلا با توجه به فضا و بافت پيچيده جامعه مان ناچار شده ام مدرنيسم ام را در واقع با يادآوری و پيوند با گذشته و پذيرش عناصری از آن، هويت بخشم طبعا «ديگ آش نذری" و روابط صميمی و همدلانه گرد آن، نه چيزی «تحقيرآميز» که پديده ای جذاب و خواستنی است. برای من که زندگی ام در فضای متناقض و سيال پس از انقلاب شکل گرفته، آش نذری يک چيز «تحقيرآميز» نبوده و نيست بلکه وقتی می بينم که در جامعه مدرن غرب و به ويژه روشنفکران آن ديار گروه، گروه با سنت ها و آيين های سرخ پوستان و سياه پوستان در می آميزند و مثلا شرکت در مراسم آيينی سرخ پوستان و سياه پوستان را حتا «پز روشنفکری" قلمداد می کنند، پس حتما مراسم آش پزان خودمان، در نظرم يک مراسم آيينی و سنتی جالب توجه و احترام برانگيز است.

از مرزبندی ها، «سنت» و حتا «اسطوره» می سازند

در نگاه برخی از زنان دهه 50 و 60 ايرانی، مدرنيسم يعنی «ديوار چين را هايل قرار دادن با ديروز»، يعنی «تکليف را مشخص کردن با هر آنچه به گذشته مربوط است»، در حالی که فمينيسم، سکولاريسم و مدرنيسم برای من به معنی زندگی در تناقض و تکثر گفتمان ها و معرفت هاست و عناصری از گذشته را به حال پيوند زدن، و آنچه امروز هستيم را در افق فردا ديدن، و اين همه را به صورت "فرآيند" نگريستن است. برای من «زن بودن» تحقير آميز نيست همانطور که «آشپزی" را هنر و خلاقيت می دانم مانند هنر « داستان نويسی" يا «نقاشی" و هر هنر ديگری. از قضا در متون فمينيستی به دفعات خوانده ام که اين تقسيم هنرها به هنر «والا» و هنر «پست» اتفاقا تفسيری پدرسالار و «مردانه» است و مثلا آشپزی يا ديگر هنرهای دستی زنان به دليل آن که غالبا توسط زنان انجام می شده در رده «هنر پست» قرار گرفته است. به هرحال برای برخی از زنان، مدرنيسم شان در تحقير آشپزی (به خصوص پختن آش رشته که ديگر به قولی «نهايت» تحقير زنان است) هويت می يابد.

آنان البته خود را مرجع و «عين مدرنيسم» می دانند و معمولا از موضع بالا و جايگاهی فاخر آيين های مردمی و زنانه را مبتذل و حقارت آميز معرفی می کنند در حالی که به نظر می رسد مدرنيسم يعنی پذيرفتن همين تناقض ها. چرا که مدرنيته به ماهيت، سرشار از تناقض است. همين عزيزانی که ساختارشکنی را در «طرد انقلابی" و بی رحمانه «سنت ها»ی مردم و به ابتذال معنی می کنند متاسفانه سنت هايی را از دهه 50 در ايران بنياد نهاده و از آن پيروی می کنند که نتيجه بلافصل اش، گسترش خشونت و قطبی شدن هرچه بيشتر فضای اجتماعی و سياسی است. در نتيجه گره ها و موانعی سترگ در راه حرکت اعتراضی و اجتماعی زنان توسط همين «سنت های سياسی و ايدئولوژيک مدرن» به وجود آمده است.

از اين عزيزان و خواهرانم می پرسم که مگر سلف «انقلابی" شما، ايده ها و برداشت ها و قضاوت های خود را مطلق نمی پنداشتند و از آن ها به عنوان «سنت» و «قاموس طبيعی"، اسطوره سازی نکرده بودند و شما نيز ناخواسته اين سنت های سياسی خشن و اسطوره ها را (که گاه به مرگ ميليون ها انسان بی گناه در بسياری از مناطق دنيا انجاميده) به ما منتقل نکرده ايد؟ پس اگر می بينيد که در بعضی موارد، ساختارشکنی برای من يا برای برخی جوان تر ها با فاصله گرفتن از سنت ها و اسطوره های مدرن و نوع «تاريخ سازی" سياسی ايدئولوزيک شماست (که بذر آن مشخصا به دست خودتان در فرهنگ روشنفکری سرزمين ما کاشته شده)، نبايد رنجيده شويد. شما هم در يک قضاوت منصفانه می توانيد درک کنيد که چرا به سرچشمه تاريخی (و تاريخ سازی تان)، تسليم نمی شويم.

بسا لحظات، نوميدانه به اين نتيجه می رسم که انگار «سنت های مدرن و اسطوره های دست ساخته شما» به مانند سنت های اقتدارگرايانه دولت ساخته، از سنت های ملاطفت آميز مادرانمان، جان سخت تر است. آری، سنت شکنی برای نسل من گاهی نقد سنت های آمرانه، «مقدس» و دست و پاگير «روشنفکری ايدئولوژيک» است که برای فمينيست بودن، برای معترض بودن، برای آزاديخواه بودن، برای زن بودن، برای مسلمان بودن، برای روشنفکر بودن، برای طرز پوشش، برای فکر کردن، برای انتخاب آزادانه دين، برای آرايش کردن، برای رابطه دو جنس، هزار مرز و محدوده و خط قرمز می گذارد. سنت شکنی برای امثال من، گاهی فاصله گرفتن از همين نوع اسطوره پردازی و سازه های آيينی و کليشه های متولی گرايانه فمينيستی است که نه می شود در نوع و مدل اش تغيير ايجاد کرد و نه امکان تحول در مضامين و بافت تو بر توی ايدئولوژيک اش وجود دارد چرا که بلافاصله «مرتد» خوانده می شوی و مستحق تکفير و عقوبتی!

زير نورافکن «داوری عمومی"

شايد نقطه قوت حرکت هايی که تا به کنون حول کمپين يک ميليون امضاء شکل گرفته آن است که بر داوری عمومی تکيه زده است. چرا که فعاليت هايی که تا پيش از آن معمولا در بخشی از فعالان جنبش زنان جاری بود و در اندرونی ها صورت می گرفت را به عرصه عمومی کشانده است. اين البته نشان از شهامت اخلاقی حرکت خودجوش و سالمی دارد که می تواند حتا اگر اشتباه کند با اتکاء به داوری افکار عمومی، بار ديگر خود را تصحيح کند و به پيش برود.

اين که گزارش آش نذری توسط اعضای کمپين به رسانه ها راه می يابد و از خلوت اندرونی بيرون می آيد و از پنهان کاری و «تاريک بازی" فاصله می گيرد و با اتکا به نفس، فعاليت های خود را در «روشنايی روز» انجام می دهد، اتفاقا از يک منظر، حرکت فوق را متفاوت می سازد. منظورم در اين جا، گره زدن مضامين و مسايل مطرح در فعاليت های مان، از جمله مراسم آش نذری، با «افکار عمومی" است که شايد معنی متفاوتی از اين مراسم ارائه می کند و در واقع اخلاق گرايی اش را آشکار می سازد. در نتيجه ممکن است باعث شود تا در بلندمدت يک جنبش اجتماعی (مانند جنبش يک ميليون امضاء) از تقليل يافتن به دايره منافع شخصی محفوظ بماند.

معنای ديگر اين سخن آن است که برگزاری سفره های افطاری و آش نذری در خفا توسط «برخی"، (و به قول بعضی کسان: بی سر و صدا) به نظر می رسد هم در محتوا و هم در شکل، فاقد ظرفيت لازم برای پذيرش عناصر نو و تازه است از اين رو تداوم بخشيدن به سنت های گذشته است بدون وارد کردن عنصری جديد در بافت آنها. در واقع هنگامی که مراسم آش نذری برای آزادی دو فعال حقوق برابر (جلوه جواهری و مريم حسين خواه) در عرصه عمومی منعکس می شود (و می تواند به ايجاد تريبونی حداقلی، برای طرح مطالبات جمعی زنان و همبستگی موقتی بين آنان تفسير شود) احتمالا تحولی تدريجی در اين سنت زنانه ايجاد خواهد کرد و ممکن که آرام، آرام، اين سنت زنانه و جمع گرايانه را به طور ساختاری از اندرونی به عرصه عمومی جنبش زنان ارتقاء دهد (به نظر می رسد چنين ظرفيتی وجود دارد).

به نظرم يکی از نقاط قوت کمپين يک ميليون امضاء اتفاقا همين بوده است که همه روش های «در خفا» و در تاريکی «اندرونی" را که تاکنون به وفور انجام می گرفته و «صدايش» هم در نمی آمده، به بخش روشن زندگی يعنی به سطح افکار عمومی کشانده است و از همه اين فعاليت ها، تريبونی برای عمومی کردن حقانيت مطالبات زنان برساخته است: اگر لابی کرده به افکار عمومی گزارش داده، اگر آش نذری پخته جلوی دوربين آن را انجام داده و اگر مجاری قانونی را طی کرده همه را در برابر ديدگان مردم انجام داده و اتفاقا از همين رو بوده است که «سالم» مانده و باعث شده تا افکار عمومی ايرانيان داخل و خارج از کشور، فرصت و امکان داوری نسبت به فعاليت کنشگران کمپين را پيدا کنند. در نتيجه لابی هايش خوشبختانه به لابی برای مسائل شخصی اين و آن تبديل نشده است، در واقع هر نوع فعاليتی که در کمپين يک ميليون امضاء انجام گرفته در معرض داوری افکار عمومی گذاشته شده است. چراکه اعتقاد بر اين است که هر نوع فعاليتی حتا با نيت خيرخواهانه، اگر در بلندمدت به معرض داوری افکار عمومی قرار نگيرد همواره ممکن است از مسير انسانی که هدف اش بوده عدول کند و حتا به ضد خودش تبديل شود.

انتظار «حداقلی" از مدرنيت

و اما، فهم ناقص من از مدرنيت اين است که شايد تصور می کنم هر آنچه وجود دارد می تواند از «قاموس طبيعی" بودن، از ايدئولوژيک بودن، از مقدس بودن، از تصلب و تعصب و خطی بودن خارج شود تا امکان های جديد تحول، خود را بنمايند، ظرفيت های تازه و انرژی بخش در مسير مبارزه ظهور کنند، امکان بازتعريف دوباره پديده ها از جمله سنت ها ميسر شود، و کارکردهايی متناسب با زندگی جديد (و با دستان زنانه خودمان) برای شان ساخته شود.

شايد تلقی ما از مدرنيت اکنون برای برخی از زنان مدرنيست دهه 50 کمی کسل کننده و حقارت بار به نظر برسد، واقعا همين طور است لااقل مدرنيسم من مدرنيسم از نفس افتاده است چون نمی تواند و ظرفيت آن را ندارد که تمام جهان گذشته را نابود کند، چون همه فضاهای مدرن اش را از او گرفته اند، اما خودشان در فرهنگسراهای مدرن؛ «افطاری" می دهند، در نتيجه؛ جايی برای تحقق «مدرنيسم» برايش باقی نمانده است. چون در آپارتمان های شخصی هم امنيت ندارد. چون به روشنی می بيند که مناسبات جهان گذشته چگونه با ابزارهای مدرن، کارکردهای متفاوتی در جهان کنونی يافته اند. آری، خسته است از اين همه برخورد کلنگی و آمرانه و خطی با گذشته، درحالی که هيچ نوآوری، بدعت و جايگزينی هم به وجود نمی آيد، و بر اثر اين روند خلاقيت کش، اگر با ديدگان مضطرب خود، رشد حيرت آور نهيليسم را در کشورش می بيند بايد به پای چه تفکری بگذارد؟

برخی از زنان ايدئولوژيک و سياسی (چه مذهبی، چه مارکسيست) حتا نسبت به سنت های جديدی که فعالان مستقل جنبش زنان با پرداخت هزينه های سنگين سعی می کنند در کشور به وجود آورند (مثلا روز 22 خرداد را احيانا به سنتی مبارزاتی و تازه در جنبش زنان کشورشان تبديل کنند) متاسفانه اين همه واکنش تلخ و سرکوبگرانه نشان می دهند و در عين حال خود را مدرن و مرجع و فمينيست می دانند!! و منادی اتحاد و همبستگی (خواهری جهانی) هم هستند!؟! چون لابد يک «سنت 8 مارس» را دارند و فکر می کنند تا آخر عمرشان اين روز کافی است در نتيجه، اين روز را چون بسياری از مناسبت های مذهبی شان، «مقدس» می شمارند و در کنارش «هيچ روز ديگری" را برنمی تابند.

مدرنيسم لرزان من به دليل آن که توسط سنت های دولتی و اقتدارگرايانه حاکمان و سنت های متولی گرايانه سياسيون ايدئولوژيک دهه 50 پيوسته مورد خشونت قرار گرفته، به خدا خسته شده است. در نتيجه صادقانه اعتراف می کند که ديگر از سنت «نفی" و «طرد ايدئولوژيک» که ميراث مادران روشنفکر اش است به فغان آمده و به دنبال مثقالی «اثبات» است يعنی آرزوی لحظه ای را دارد که با انتخاب و شعور مستقل خودش چيزی را به دست بياورد نه با سنت های خشک و برنده ای که از گذشته روشنفکری به ميراث برده است.

کلام آخر

نکته پايانی اين که اگر برگزاری آيين هايی همچون مراسم آش نذری را به دليل حضور نگرش و باور «تقديرگرايانه» نفی و نکوهش می کنيم، بايد بدانيم که با مرور کوتاه مشاهدات مان از برخوردها و رفتار اطرافيان می توانيم به روشنی متوجه شويم که نگاه «قضا و قدری" مختص آنهايی نيست که مثلا «آش نذری" می دهند، بلکه چه بسيار کسانی که از همه اين آيين ها و مناسک «به دور» هستند و حتا مخالفت و انزجار خود را از اين نوع مراسم به صراحت بيان می کنند ولی با همان نگاه «قضا و قدری" و تقديرگرايانه از هرگونه فعاليت و تلاش برای تغيير وضعيت اجتماعی خود امتناع می ورزند و معتقدند که «هيچ کاری نمی شود کرد».

کافی است به تجارب اعضای کمپين يک ميليون امضاء (به ويژه در بخش کوچه به کوچه سايت تغيير برای برابری) نگاه کنيم تا در کمال حيرت، ببينيم که زنان «روشنفکر»، با نگرشی که گاه هاله ای پررنگ از «ضديت با مذهب» هم دارد، هرگونه کوشش اعضای کمپين را در جهت بهبود شرايط زنان، چنان نفی می کنند و بی مقدار جلوه می دهند که صدها برابر بيش از «مادر جلوه» (که برای تغيير قوانين تبعيض آميز در جلسات قرآن خوانی، امضاء جمع می کند)، ديدگاه «قضا و قدری"شان را به نمايش می گذارند. آنان با ظاهری متفاوت از «مادر جلوه»، ايجاد هر تغيير در زندگی اجتماعی شان را به «روز موعود» نسبت می دهند و با نگرش «آخرالزمانی" و به شدت منجی گرايانه، در انتظار آن «روز» يا «فردی" (احتمالا خداگونه)، همه ما فعالان کمپين را به نشستن در خانه و انتظار کشيدند فرامی خوانند.

نگرش «قضا و قدری" و ديدگاه آخرالزمانی، ريشه ای بسيار عميق تر از برگزاری مراسم آش نذری دارد، چنانچه حتا در اشعار فروغ فرخزاد  ) اين زن مدرن و فمينيست که سروده هايش لااقل برای من الهام بخش زندگی و هويتی فمينيستی نيز بوده)، گاه بيرون می زند و شايد از سر نوميدی و شکوه از خمودگی جامعه خود در آن دوره است که به دنبال کسی می گردد «که مثل هيچ کس نيست».

در آينده از بام خواهد افتد!

48 ساعت پس از حمله و هتاکی بی سابقه مرتضی نبوی به اصلاح طلبان، که همراه بود با اتهام و ناسزا، جلسه رسيدگی به اتهامات مطبوعاتی وی بعنوان مديرمسئول روزنامه رسالت در دادگاه عمومی تهران برگزار شد. اين دادگاه که به رياست "حسينيان" و با حضور هيات منصفه برگزار شده بود، عملا به تبرئه مرتضی نبوی ختم شد.

دادگاه اعلام کرد که 12 شاکی از 17 شاکی، شکايت خود را پس گرفته اند. از جمله شركت آب منطقه‌ای سيستان و بلوچستان، دفتر حقوقی آموزش و پرورش، معاونت حقوقی رياست جمهوری، استانداری سمنان، سازمان آموزش و پرورش استان سمنان، وزارت علوم، وزارت اطلاعات، شركت مگاموتور، وزارت نفت، جبهه‌ی مشاركت، خبرگزاری ايرنا و نماينده‌ قائم‌شهر در مجلس.  آنچه باقی ماند شکايت اميرفرشاد ابراهيمی از رهبران سابق انصار حزب الله بود که اکنون چند سالی است ترک موضع کرده و در خارج از ايران بسر می برد و همچنين شکايت قاسم شعله سعدی نماينده اسبق مجلس که گريبان خودش در قوه قضائيه گير است و شکايت خانم مهين کرمانی و همچنين يک شعبه از شعب دادگستری آبادان.

مرتضی نبوی، از آنها که شکايت هايشان را پس گرفته اند تشكر کرد و تقاضای صدور حكم برائت برای روزنامه‌ی رسالت کرد. قاضی هم با اعلام ختم جلسه‌ از اعضای هيأت منصفه دعوت كرد تا پس از شور نظر خود را اعلام كنند.

(با سخنان 48 ساعت قبل مرتضی نبوی و آنچه در دادگاه گذشت، اگر جايزه ای به مرتضی نبوی ندهند، فقط تبرئه اش می کنند و روزنامه رسالت هم تا اطلاع ثانوی که تصفيه و تسويه در صفوف اصولگرايان سنتی و قديمی – از موتلفه تا انجمن اسلامی مهندسان- شروع شود می تواند به انتشار خود ادامه دهد!)

سردار سرلشکر عزيز جعفری فرمانده کل جديد سپاه پاسداران با شبكه خبری الجزيره مصاحبه مفصلی کرده و ديدگاه های خود را پيرامون اوضاع منطقه و جهان تشريح کرده است. اگر بضاعت تحليلی فرمانده جديد سپاه پاسداران اين باشد که او در مصاحبه باالجزيره درميان گذاشته، بايد انگشت افسوس به دندان گرفت!

عزيز جعفری در باره سفر بوش به خليج فارس، در دام همان تفسيرهای انحرافی که خبرگزاری های غربی دراين باره منتشر کرده افتاده و می گويد:

«بعد از اينکه آمريکايی‌ها به اين نتيجه رسيدند كه توطئه‌ها و ترفندهايشان در جهت جدايی انداختن بين ايران و کشورهای همسايه، بويژه کشورهای مسلمان عربی در منطقه ناکام مانده و خنثی شده و از سوی ديگر سفرهای موفقيت آميز دکتر احمدی نژاد، رئيس جمهور ايران به کشورهای خليج فارس عامل وحدت و انسجام بين ايران و کشورهای منطقه گرديد بر نگرانی‌های آنها افزوده شد.

بعد از مشاهده اين پديده بود که جورج بوش، رئيس جمهور آمريکا تصميم گرفت به منطقه بيايد و يکبار ديگر به دروغ پردازی و صحنه سازی هايی که در سه دهه اخير نيز شاهد بوديم، بپردازد. بی شک هدف از اين سفر جدايی انداختن بين ايران و کشورهای منطقه بود. به خصوص به خاطر تحقق اهدافشان در فلسطين اشغالی و برای پشتيبانی از رژيم اشغالگر قدس و نجات برنامه هايی که در آستانه شکست بود، ناچار به انجام اين سفر شد.

به نظر من اين سفر هيچ نتيجه امنيتی بدنبال نداشت، چون اقتدار ايران اسلامی خيلی بيشتر از آن است که در آمريکا حتی افرادی فکر کنند می‌شود به ايران حمله کرد. تعداد معدودی هم که به اين فكر معتقد بودند بعد از اينکه آژانس بين المللی هسته‌ای موضع خود را اعلام کرد و به خصوص زمانی که سازمان های اطلاعاتی آمريکا اخبار واقعی را از ماجرای هسته‌يی ايران منتشر کردند، برای جبران شکستی که در دو سه ماه اخير از نظر سياسی، امنيتی متحمل شده بودند، سفر به خاورميانه را تدارک ديدند، نه برای تهديد و مقدمه ای برای حمله به ايران.

اگر بگوييم اين سفر برای آماده سازی و تهديد عليه ايران بوده، چنين چيزی اشتباه است. امروز دست آنها برای همه رو شده و کشورهای منطقه در حال روی آوردن و بهبود روابط با ايران و پی بردن به واقعيت‌ها هستند. »

فرمانده کل سپاه، در بخش ديگری از اين مصاحبه و در تضاد با تحليلی که درباره ناممکن بودن حمله امريکا به ايران ارائه داده بود، گفت:

اگر آمريکا تصميم بگيرد به ايران حمله کند اولين اقدام ايران دفاع همه جانبه و دفاع با همه توان و "مقابله به مثل" با تمام توانايی موجود خواهد بود. اين توان قابل مقايسه با توان قبل از شروع جنگ با صدام حسين عليه ايران نيست.

تجربه جنگ (دفاع مقدس 8 ساله) و سلاح و تجهيزات جنگی زيادی در اختيارمان هست و در اين زمينه خود کفا شده‌ و پيشرفت چشمگيری داشتيم. قطعاً آمادگی‌های اوليه خيلی بيشتری برای دفاع وجود دارد؛ حتی برای حمله آمريکايی‌ها.

فکر می‌کنم ما قادر باشيم يکبار ديگر آمريکا را از اقدامات گستاخانه پشيمان سازيم. پيروزی حزب الله لبنان در مقابل ارتش اشغالگر اسرائيل نمونه‌ای از اين حرفهاست. حزب الله با رهبری سيد حسن نصرالله، با همان حداقل تسليحات و امکانات توانستند بزرگترين ارتش منطقه را از نظر امکانات مادی که مدعی است يک ارتش برتر است شکست قطعی و سنگين بدهند. اين امر در ايران هم قابل تکرار است.

حضور آمريکايی‌ها در اطراف ايران و اينکه ايران را به خيال خودشان محاصره کرده‌اند يک آسيب جدی برای خود آمريکا‌يی‌هاست. آنها خودشان به خوبی می‌دانند که در تيررس مستقيم سلاح‌های دوربرد و توپخانه‌ای ما و حتی در تيررس موشکهای ميان برد و راکت‌های ما هستند.

ما حمله زمينی آمريکايی‌ها را به ايران تقريباً محال می‌دانيم و فکر نمی‌کنيم اينقدر نيروهای نظامی آمريکا و حتی سياستمدارانشان بی عقل باشند که بخواهند يک چنين کاری را انجام دهند

حجت‌الاسلام مجيد انصاری، عضو سابق مجلس خبرگان که در مجلس جديد خبرگان تائيد صلاحيت نشد و اکنون عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام است، روز گذشته اعلام داشت:

شرايط كشور از لحاظ داخلی، بين‌المللی و تهديدهای روزافزون حساس است. اين شرايط برای دلسوزان نظام و كشور و جريانات سياسی، اين اميدواری را به وجود آورده بود كه برگزاركنندگان انتخابات با نگاه واقع‌گرايانه در جهت تحكيم و تقويت انسجام ملی و وحدت به استقبال انتخابات بروند، اما متاسفانه گام اول توسط هيات‌های اجرايی در اين زمينه نااميد كننده برداشته شد. نگرانی ها محدود به آقايان خاتمی، کروبی و هاشمی نيست، حتی از ميان اصولگرايان مجمع تشخيص مصلحت نظام مانند حجت‌الاسلام ناطق نوری كه صحبت می‌كنيم، نسبت به قضيه اظهار تعجب و تاسف می‌كنند.  اين اقدامات به دست دشمنان نظام بهانه می‌دهد كه در ادامه‌ اتهاماتشان به نظام و زير سوال بردن دموكراسی در ايران، دستاويز جديدی پيدا كنند و اطلاعات خود را عليه كشورمان مستندسازی كنند

ديدارهای مهم و محرمانه

در آستانه کناره گيری از انتخابات

جلوتر از من بايد رد می شد!

بسم الله الرحمن الرحيم

بجای احمدی نژاد مرا رد صلاحيت کردند !

ابلاغ فرمانداری قم مبنی بر رد صلاحيت به استناد بند1 و 3 ماده 28 را دريافت نمودم . بند 1 عبارتست از « اعتقاد و التزام عملی به اسلام و نظام مقدس جمهوری اسلامی » و بند 3 عبارتست از « ابراز وفاداری به قانون اساسی و اصل مترقی ولايت مطلقه فقيه » در ادامه ابلاغ فرمانداری آمده است « طبق مصوبه مجمع تشخيص مصلحت نظام در صورت درخواست کتبی دلايل و مدارک رد صلاحيت به اطلاع شما خواهد رسيد». بنابر اين درخواست کردم دلايل و مدارک را ارائه نمايند. هيچ گزارش سوئی نبود جز يک نامه روی سربرگ کوچک وزارت اطلاعات که در آن با کمال تعجب جرمی سنگين و نابخشودنی برايم ذکر شده بود. خطای بزرگ حقير در جمهوری اسلامی چه بود که بر مبنای آن اعتقاد به اسلام، نظام مقدس جمهوری اسلامی، قانون اساسی و اصل ولايت فقيه همه و همه بر باد مي­رفت؟ تعجب نکنيد. در نامه وزارت اطلاعات قيد شده بود« من مدعی تقلب در انتخابات رياست جمهوری نهم شده ام!»

اولاً ، اينجانب در تمامی مقالات، مصاحبه ها و سخنرانی هايم هرگز مدعی تقلب نشده ام، بلکه با اطمينان گفته ام فضای انتخاب ناسالم بود و تخريب گسترده ای عليه سردار سازندگی، رياست مجمع تشخيص مصلحت نظام و رياست فعلی خبرگان رهبری شده است و اين چيزی است که رهبر انقلاب نيز بر آن تأکيد و تأييد فرمودند .

ثانياً ، بسياری از مسئولين مدعی تقلب در انتخابات رياست جمهوری نهم شده­اندو مهمترين آنها شخص رئيس جمهور محترم آقای احمدی نژاد بود که مدعی بود در مرحله اول رأی او از هاشمی بيشتر بوده است و با تقلب ايشان دوم شده است!

اگر ادعای تقلب در انتخابات منجر به رد صلاحيت و عدم اعتقاد به اسلام، نظام جمهوری اسلامی، قانون اساسی و اصل ولايت فقيه است، مشمول حال آقای احمدی نژاد است نه اينجانب !

سرمای بی‌سابقه‌ی زمستان 1386 ده‌ها تن از هم‌ميهنان بی‌توش و توان و غافلگير شده‌ی ما را به کام مرگ فرستاد، اما سرمای سودآوری هم برای پول‌جويان سنگدل و خارج شده از حيطه‌ی آدميزادی بود. اين سرما که برای نخستين‌بار در تاريخ به‌روايت‌های ثبت شده‌ی شهرهای اصلی ايران را که دارای گزارش هوا شناسی بودند در جايگاهی يخ بسته‌تر از مسکو، تورنتو، واشنگتن، پتروگراد، هيلسينکی و استکهلم و ديگر شهرهای مشابه قرار داد. وقتی سرما در مشهد به منهای 22 درجه، در خلخال به منهای 29، در اردبيل به منهای 31 درجه و در بلده به منهای 28 درجه و به بالاتر از شهرهای ذکر شده‌ی جهانی رسيد قطعا در روستاهای اطراف آن که در دشت‌های پرباد و کوهستان‌های در زير يخ فرو رفته قرار دارند، منجمدتر و کشنده‌تر بود. هوای تهران منهای ده درجه را تجربه کرد اما مناطق شمالی و شرقی و شمال غربی حتما به ارقام منفی بيش‌تری رسيدند. برف در خيلی از نقاط از 75 سانتيمتر تجاوز کرد و به 175 سانتيمتر نيز رسيد.

 در اين سرما فقيران روستايی و شهرهای کوچک وابسته به روستاها و تهيدستان شهری در مناطق فقير نشين و بی‌پناه شهرهای بزرگ، به يک‌سان، از گزند فقر بسی رنج بردند، بيمار شدند و مردند، بر آن‌سان که مردم، در افغانستان نيز چنين شدند. مرگ فقط نصيب سرمازدگان در مناطق شهری و روستايی که بی‌سرپناهان و نادارها و محرومان از گرما و وسايل گرمايشی را در خود جای داده بود نشد بلکه متوجه کسانی هم شد که از فرط سوز و سرما به وسايل گاز سوزی پناه برده بودند که از استانداردهای ايمنی برخوردار نبود اما با سودهای گزاف از رونق بازار سرما، به مردم بی‌چاره و بچه‌های کبودشده به چند برابر قيمت فروخته می‌شدند. قيمت چراغ کوچک نفت‌سور والور در قائم شهر از ده هزار تومان ناگهان به شصت هزار تومان افزايش يافت. در تبريز بخاری‌های برقی چهل هزار تومانی قيمت صدو سی هزار تومانی پيدا کردند. پتو کمياب و گران شد، نفت از قيمت مشروبات الکلی در بخش‌های کوهستانی غربی کشور گران‌تر شد. اين سودها را کسانی بردند که در جای گرم لميده و به ريش يخ‌زده‌ی مردم ساده‌ی‌مان می‌خنديدند.

تحليل‌گران بی‌وجود کماکان دامن نظريه‌ی پوسيده و منجمد عرضه و تقاضا را رها نکردند! آن‌ها گفتند معلوم است ديگر، وقتی سرما می‌آيد تقاضا برای وسايل گرما‌زا بالا می‌رود و تا بازار فرصت بيايد و خود را متعادل کند- که البته حتما اين کار را می‌کند و غمی نيست اگر برای سال‌های سال در بی‌تعادلی جان انسان‌ها را به خطر انداخته است- آن‌گاه قيمت اين وسايل بالا می‌رود. مردم محروم ضرر نمی‌کنند زيرا مطلوبيت نهايی خود را با اين پرداخت اضافی ارضا می‌کنند و در عوض از تقاضای خود برای چيزهای نامطلوب، مثلا کولر در اين فصل، می‌کاهند! راستی که يا صاحب کرامات!

اتفاقا رسانه‌های دولتی و سخنگويان رسمی آشکار و ناآشکار با اين برخورد هم‌آوا بودند: وزير کشور گفت به کارخانه‌های والور سفارش توليد داده است، و هرگز نگفت تا زمانی که اين کارخانه‌داران شريف و محترم و کاسبان بی‌آزار بيايند و والور بياورند و به مازندران و خراسان و آذربايجان و همدان و کردستان و کرمانشاه که با قطع گاز و سرمای بی‌دادگر روبرو بودند، چندين نفر ديگر تلف خواهند شد. وزير کشور گفت (نقل به مضمون): که موضوع را زياد گنده نکنيد فقط يک تا دو درصد از مردم ايران دچار قطع گاز هستند. (وزير نفت در حدود 2/3-2 درصد شهرها را مواجه با قطع گاز دانست) ايشان بايد بنا بر شغل سازمانی خود بيش‌تر از همه بدانند که جمعيت سه استان آذربايجان و استان‌های همدان، کردستان، کرمانشاه، گيلان، مازندران، خراسان شمالی و خراسان رضوی، قزوين و زنجان در حدود 40 درصد جمعيت کشور است و با توجه به شهرها و روستاهای قطع گاز شده، جمعيت زير هجوم يخبندان به بيش از 7 درصد جمعيت می‌رسد و اين يعنی 5 ميليون نفر جمعيت کشور. ايشان اگر از قيد درصد خود را رها می‌کرد و به خود مردم مصيبت‌زده توجه می‌کرد متوجه می‌شد که همان يک تا دو درصد، يعنی يک ميليون نفر از جمعيت کشورکه فقط نزديک به پانصد هزار نفر آنان کودک هستند.

من خيلی خوشم آمد از آن خانم نماينده‌ی خلخال (که هيچ نمی‌دانم جناحش وخطش چه بود و حالا نام او را هم از ياد برده‌ام که رو به مسئولان کرد و گفت: می‌دانيد سرمای 30 درجه در نبود هيچ سوختی يعنی چه؟ آيا حاضريد خود و خانواده‌اتان مدتی در آن بخش از سرزمين بمانيد؟ و باز اين چنين خونسرد در فضای مادون سرد کشنده توجيه‌سازی کنيد (نقل به مضمون). البته اين حرف‌ها از گذشته‌های دور در ميان بوده است. در سال 1383 که کارتن  خواب‌ها در تهران جان دادند، حرف‌ها بالا گرفت، اما آن‌ها هنوز و به‌خصوص امسال چندتا چندتا می‌ميرند. باری امسال صدها تن از سرما جان دادند.  ما گزارشی در مورد بخش اعظم آنان نداريم. از آن‌ها که در روستاهای مشکين‌شهر، خلخال، همدان، اسدآباد، کرمانشاه، سقز، بلده، قوچان، مشهد و جز آن در منتهای رنج يخ بسته‌اند خبر درستی در دست نيست، از کارتن خواب‌ها، ولگردها، بی‌چاره‌ها، بی‌خانمان‌ها و معتادها که در خيابان‌های بين مولوی و شوش يا زير خيابان شوش تا شهر ری در کوچه پس کوچه‌های صابون پزخانه، باغ آذری، سليمانيه، دولاب، سرآسياب و آن سوی‌تر در پيشوا و پاکدشت می‌زيند چيز رسمی دراختيار نيست. از احوال آنان که در بالاترين منطقه‌ی کوهستانی در فرحزاد بيتوته کرده‌اند - همان‌ها که چند ماه پيش شهرداری منطقه خانه‌های شماريشان را ويران کرد و آواره‌شان ساخت زيرا که مجوز سکونت نداشتند- بی‌خبريم. اما می‌دانيم که برای بيش از 100 نفر که براثر نشت گاز مونوکسيدکربن در تهران و تبريز جان داده‌اند گزارش داده شده است و اين را در رسانه‌های رسمی تکرار می‌کنند تا همگان بدانند مسئول مرگ آنان بی‌فرهنگی و بی‌دقتی خودشان است زيرا اصلا همه‌ی تقصيرها به گردن خود مردم است.

 و اما بشنويد از مديريت منابع موجود اين مردم. بنا به آخرين گزارش‌ها (از سوی نوذری وزير نفت) ميزان گاز توليدی و واردات به ايران در ميانه‌ی دی ماه 1386 در حدود 454 ميليون متر مکعب است. به‌طور متوسط در زمستان بايد مصرف 400 ميليون متر مکعب می‌بود که 23- 20 ميليون متر مکعب آن از ترکمنستان وارد و در عوض 20 ميليون متر مکعب به ترکيه صادر ‌شود. پيش از آغاز سرما، واردات از ترکمنستان قطع شد. وزير نفت ايران گفت؛ اين کشور بی‌اخلاقی کرده است و آن‌ها گفتند ما بارها برای افزايش بها تذکر داده بوديم و روز عيد غدير برای قطع گاز ربطی به اين عيد ندارد و نمی‌توانسته داشته باشد. ايران نيز صادرات به ترکيه را قطع کرد. اما وزير نفت درباره‌ی مذاکره با ترکمنستان در اوج سرمای کشنده با تکيه‌ پنهان و گرم بر غرور ملی گفت: «اول ترکمنستان گاز را وصل کند تا بعد مذاکره کنيم» و در اين غرور در برابر بد اخلاقی آن‌ها نه چيزی از قطع صادرات گاز ايران به ترکيه گفت و نه اين که تا چه حد اين تصميم‌ها و غرور ورزی‌های يک جانبه و خودمحورانه در چارچوب رضايت عمومی و جمعی قرار دارد. هم‌چنين از اين که چگونه او  و بقيه‌ی مسئولان موظف بوده‌اند با راهبردهای از پيش انديشه شده و دموکراتيک، تکليف خود را از بابت هزينه‌های مقاومت روشن کنند، چيزی به زبان آورد.

در سال 1384 کل گاز تحويلی به شرکت ملی گاز معادل 108288 ميليارد متر مکعب يا روزانه 297 ميليون متر مکعب بود. با رشد سالانه 5/12 درصد بايد اين مقدار به طور متوسط به 370 ميليون متر مکعب در سال 1386 می‌رسيد (و البته مصرف گاز در زمستان بالاتر) است. نوذری وزير نفت يک‌بار گفت مصرف زمستان امسال روزانه 110 ميليون متر مکعب بيش‌تر بوده است. اين به معنی روزانه 510 ميليون متر مکعب در اوج سرماست. اما اگر مصرف متوسط 454 را بپذيريم در اين ميان در حدود 50 ميليون متر مکعب اختلاف حساب خواهيم داشت.

اما گزارش شهرهايی که با قطع گاز روبه‌رو بوده‌اند حکايت از آن ندارد که توليد و مصرف به مرزهای 500بالاتر از ميليون متر مکعب در روز رسيده باشد. درست است که سرما موجب کاهش فشار و قطع گاز می‌شود اما از طرف ديگر کسانی هم از کاهش يا رشد ناکافی توليد گاز گزارش داده‌اند (از جمله عسگری نايب رئيس کميسيون اصل نود مجلس) در اين گزارش‌ها بر ضرورت راه اندازی فازهای پارس جنوبی (که به دليل شرايط بين‌المللی و سياسی، با مشکل روبه‌رو شده است) تاکيد می‌شود.^*

از طرف ديگر بنا به گزارش وزير نفت ذخيره‌های انرژی در سال 1385 افزايش قابل ملاحظه‌ای داشته است ( بنزين از 386/1 به 68/2 ميليارد ليتر، نفت سفيد از 995/1 به 986/1 ميليارد ليتر، گازوئيل از 995/1 به 283/2 ميليارد ليتر و نفت کوره از 681/0 به 710/0 ميليارد ليتر). وزير نفت هم‌چنين تاکيد کرد که از جهت فنی امکان نداشته است گاز جاهايی مانند تهران را قطع و آن را به شهرستان‌ها منتقل کنند و دليل اصلی ممکن نبودن کنترل بسته بودن شيرهای گاز خانه‌ها و انشعاب‌ها در تهران عنوان شد.

اما پرسش اين‌ است که با اين همه ذخيره، چرا اين ذخاير به شهرستان‌های سرما‌زده منتقل نشدند و چرا بخاری‌های کوچک نيز در اختيار مردم قرار داده نشد. چرا نبود استاندارد بر شمار کشته شدگان افزود. و اگر نمی‌شد گاز تهران را قطع کرد چرا گاز اداره‌های دولتی و شمار زيادی از واحدهای خدماتی و توليدی را برای 3 تا 4 روز قطع کردند (بی آن که نگران باشند که وصل مجدد ممکن است با باز بودن شيرهای گاز همراه باشد و موجب آتش سوزی و انفجار و مرگ و مير گردد) و هزينه‌های مريی و نامريی و ناکارآمدی زيادی را به‌بار آورند.

البته هر کس می‌تواند در چارچوب حوزه‌ی مسئوليت خود دلايلی بياورد تا از مسئوليت بگريزد مانند نبود بخاری در بازار، سودجويی فروشندگان، بسته بودن راه‌ها، نبود وسايل حمل و جز آن. اما هر چه باشد نتيجه آن است که مردم ما نبايد اين چنين به دليل فقر، تبعيض، اهمال، سوء و ناپيش ‌دستی کردن مديريت، سودجويی‌ها و بهره ‌برداری از فرصت‌های نامهربانی طبيعت جان می‌باختند و رنج شب‌های يخ بسته‌ی ديجور را می‌کشيدند هيچ سزاوار نبود، خاصه که کسی از اين دادپروران ادعايی از کنار آتش امن و سرشاری، داغدار يخ‌زدگان نشد. و هنوز برودت‌ها در راه است.(فرهنگ و توسعه)

دیداری و مذاکره ای که نتیجه آن در ابهام است

مصاحبه سخنگوی مجاهدین انقلاب:

اگر حمله ای در کار نيست اين همه تدارک جنگی چرا؟

سخنان مرسوم و سالانه بوش برای نمايندگان و دولتمردان نظامی و غير نظامی اين کشور فرازهائی در ارتباط با ايران داشت. از جمله اينکه امريکا از منافع حياتی خود و متحدانش در خليج فارس دفاع می کند.

«ايران برای آغاز مذاکرات دو جانبه با امريکا بايد نه تنها غنی سازی را متوقف کند، بلکه اين توقف قابل تائيد باشد!

ايران از حزب الله لبنان، گروه فلسطينی حماس و ساير "گروه های افراطی"، از جمله در عراق حمايت می کند و در هر کجای خاورميانه که آزادی رو به گسترش است، مخالفت آنست.

ايران بايد "مقاصد اتمی و اقدامات گذشته در اين ارتباط را خود توضيح دهد.

حکومت ايران بايد به "سرکوب مردم" خود در داخل کشور و "حمايت از ترور در خارج" پايان دهد.

چاشنی پايان بخش اين سخنان درارتباط با ايران نيز دفاع از آزادی و فرهنگ و تمدن مردم ايران بود.»

به اين ترتيب،

اول- بوش آن گزارش گروه های امنيتی امريکا که باعث ذوق زدگی احمدی نژاد شده بود را مبنای بازخواست از ايران قرار داده است.

دوم- حتی توقف غنی سازی را پس از راست آزمائی قابل قبول اعلام می کند.

سوم- با عوامفريبی انگشت روی همان ضعفی می گذارد که در همين انتخابات در حال تدارک و دهها نمونه ديگر شاهد آن هستيم. يعنی سرکوب آزادی ها.

چهارم- آتشی را که سالهاست در خاورميانه شعله ور است بموجب سياست های ماجراجويانه و  نا بخردانه حاکميت جمهوری اسلامی، به پای ايران نوشته و برای آتش افزوی بزرگ به بهانه دفاع از ياران خود در خاورميانه و خليج فارس از اين طريق ياری گيری می کند.